Al jaren wordt er in skűtsjekringen gefluisterd dat sommige schippers rommelen met de walstarten van De Veenhoop en Earnewâld. De Earnewâldsters hebben wat dat betreft geen al te beste naam. Schipper Ype van der Meulen van Woudsend kent de verhalen, maar had tot dusver nooit ondervonden dat Earnewâld sjoemelde. Tot gistermiddag. Een van zijn mannen op het achterdek van Woudsend had duidelijk gezien dat drie tot vier man van de Twee Gebroeders aan een touw trokken dat verbonden was met de wal. ,,Op dy wize koene se sa gau foarút komme. Ik sei noch: hast it echt goed sjoen? Wis en seker. Ik sei: dan protestearje ik’’, vertelt Van der Meulen.

De Woudsender schipper riep voor hotel Ie-sicht de Earnewâldsters de mededeling toe dat ze een protest tegen zich hadden. Toch kwam er van de kant van Earnewâld geen reactie. ,,No ja, dan net. Dan treffe wy elkoar letter wol’’, dacht de Woudsender roerman.

Drie kwartier na de wedstrijd treffen de twee hoofdrolspelers elkaar in het zweethokje van de jury. Gerhard Pietersma van Earnewâld is zich van geen kwaad bewust. ,,Wy hawwe ôfrűne moannen spesjaal treend op it hurd oplűken fan ’e seilen’’, legt Pietersma uit. De bemanningsleden hebben onder meer aan touwtrekken gedaan. Een van hen laat zelfs het eelt op de handen zien. Verder hebben ze elke keer als ze gingen zeilen in snel tempo de fok en het grootzeil omhoog gehesen. En dat vraagt om enige tactiek, aldus Pietersma.

In welgeteld achttien seconden stonden de zeilen netjes op de Twee Gebroeders. Daarmee staken de Earnewâldsters alle andere skűtsjes de loef af. ,,Se wiene gewoan jaloers dat sy net sa hurd koene’’, veronderstelt Pietersma. Hij verklapt het geheim: ,,Jo moatte it seil hiel egaal omheech lűke. Dogge je it hiel gelykmjittich dan komt de wyn it bęste yn it seil.’’ Om te voorkomen dat de fok eerder omhoog is dan het grootzeil of andersom is het zaak de krachten aan boord evenredig te verdelen. Tot slot beschikken de Earnewâldsters over een superlange boom. Terwijl op de meeste skűtsjes een boom van zes meter aanwezig is, hebben de Earnewâldsters één van 9,5 meter. ,,Dat skeelt ek wer wat.’’

De beschuldiging van Woudsend dat zijn mannen getrokken zouden hebben aan een touw dat verbonden was aan de wal, zodat ze zich als het ware gemakkelijk weg konden trekken, vindt Pietersma uit den boze. Het kan hooguit zijn dat het bemanningslid van Woudsend heeft gezien dat er iemand trok aan het touw dat vastzat aan het zwaard. ,,Dat swurd woene wy fansels net kapot hawwe. Dus dat moast wat omheech.’’

Ype van der Meulen zegt helemaal af te gaan op de verklaring van zijn man op het achterdek. ,,Ik haw it sels net sjoen, mar as hy dat seit, dan leau ik dat. Dy Earnewâldsters hawwe lűkt en dat is űnsportyf. Earnewâld wie fier foar de ręst foarút. Dat doocht net. No hiene wy der noch net iens safolle lęst fan. De Lemmer hie der folle mear skea fan.’’

Pietersma ontkent dat hij frauduleuze praktijken heeft toegepast bij de start. Toen Van der Meulen hem aanriep voor een protest zag hij de noodzaak er niet van in te reageren. ,,Węrom sil ik protestearje as ik neat ferkeards dien haw?’’ Juryvoorzitter Jan Warringa vond dat juist een verkeerde houding. ,,Earnewâld had terug moeten protesteren. Dan had Woudsend met bewijzen moeten komen. Nu is het aan Earnewâld om met bewijzen te komen. Maar daar gaan wij als jury niet over. Dat moet de zeilraad dan maar bepalen’’, legt Warringa uit.

Pietersma kondigde gisteren meteen aan in hoger beroep te gaan. Hij vindt het onvoorstelbaar dat iemand die onschuldig is moet bewijzen dat hij onschuldig is. ,,It is krekt as yn Amearika węr’t de fertochte bewize moat dat er űnskuldich is. No ik sil dy wol fertelle: it is no oarloch mei Wâldsein. Se geane no foar de bile.’’

Van der Meulen was blij met de uitspraak van de jury. Door het wegvallen van Earnewâld, die tweede was geworden, uit de daguitslag steeg Woudsend naar een derde plek. Toch ging de vlag er bij de Woudsenders niet in. ,,Foar ús gefoel binne wy fjirde wurden’’, vertolkt Van der Meulen zijn gevoelens.

De wedstrijd werd gewonnen door Pieter Brouwer van Heerenveen, die in achtste positie was gestart. Doordat de Gerben van Manen steeds wat hoger kon zeilen dan de andere schepen, kroop hij steeds een plekje naar voren. De hele wedstrijd had Earnewâld, die als derde was gestart, aan kop gevaren. Volgens winnaar Brouwer voelde Pietersma nattigheid en liet hij hem winnen. ,,Gerhard die op it lęst in hiel nuvere manoeuvre. Hy foer net midden yn ’e geul nei hotel Ie-sicht en krige dęrtroch fan de tsjinlizzende skippen flap op flap. Ik tocht: Gerhard wat dochsto no? Węrom litst dy ôfremje’’, aldus Brouwer.

Een opvallende podiumplaats was er voor Albert Visser van Drachten. Op het thuiswater haalde hij uiteindelijk een tweede plek. Een hele opsteker voor de binnenschipper, die door de DSB-affaire miljoenen euro’s misliep. Hij had vorig jaar zijn oude vrachtschip verkocht en het geld tijdelijk geparkeerd bij DSB. Ondertussen had hij in China al een ander schip gebouwd, dat hij na het skűtsjesylseizoen kan ophalen.

Na het faillissement van DSB wacht Visser nog altijd op zijn geld, hoewel hij wel een deel uit het deposito-garantiestelsel heeft gekregen. Dankzij andere investeerders kan hij zijn nieuwe schip (3500 ton) straks wel betalen, maar helemaal eigen baas is hij niet meer. Zijn hoofd stond daarom de afgelopen maanden niet naar skűtsjesilen. In de aanloop naar de competitie was de voorbereiding dan ook niet optimaal.

Gistermiddag vergat Visser even zijn sores. De als zesde gestarte Visser stuurde zijn Twee Gebroeders naar een overtuigende podiumplek. Ook de andere Drachtster schipper, Jacob Zwerver van d’Halve Maen, vertroetelde het thuispubliek met een prima vierde plek.

Opvallend in de einduitslag was de laatste plek voor regerend kampioen Douwe Visser van Grou. Hij raakte een boei, dat gezien werd door Jappie Meeter van Leeuwarden, en sloot achteraan weer aan. Een protest van Leeuwarden tegen Joure werd niet ontvankelijk verklaard. Leeuwarden had dat ingediend omdat Bolsward tegen hen had geprotesteerd en Leeuwarden daarom wel moest doorprotesteren. Voor de finish had Bolsward het rode doek uit het want gehaald, maar dat had Leeuwarden niet gezien. ,,Wy moasten dęrom ús protest wol yntsjinje. Eins in hiele burokrasy, mar hawar’’, mopperde Meeter.

1 Pieter Brouwer, Heerenveen; 2 Albert Visser, Drachten; 3 Ype van der Meulen, Woudsend; 4 Jacob Zwerver, d’Halve Maen; 5 Ulbe Brandsma, Langweer; 6 Johannes Meeter, Lemmer; 7 Jappie Meeter, Leeuwarden; 8 Douwe Visser, Sneek; 9 Pieter Meeter, Bolsward; 10 Dirk Jan Reijenga, Joure; 11 Auke de Groot, Stavoren; 12 Eildert Meeter, Huizum; 13 Douwe Visser, Grou; 14 Gerhard Pietersma, Earnewâld (protest).

De - volgens Woudsend - dubieuze walstart bij De Veenhoop. Foto: Martin de Jong