Het is af en toe goed om los te laten.” Martin Pals’ leven draait om muziek, maar in zijn De Waardtent op het kampeerterrein van Stortemelk is geen instrument te bekennen. Hoewel hij een aantal optredens voor de boeg heeft op Vlieland, is het voor hem eerst ook even vakantie. Voordat hij gaat optreden, reist hij terug naar Leeuwarden om zijn luit op te halen.

Zijn luit achterlaten in een hete tent is ook niet een heel verstandig idee. Het is een zeer kwetsbaar instrument, gemaakt van dunne lagen hout die zeer gevoelig zijn voor het klimaat. De luit van Pals is bovendien handgemaakt, zoals bijna alle luiten, en daardoor aan de prijzige kant. Daarom dus liever een paar keer extra de overtocht maken.

,,Ik ben met luit begonnen, omdat ik altijd al was geïnteresseerd in klassieke en renaissancemuziek. Vroeger speelde ik gitaar in de hardrock en punkband MOG. Pop interesseerde me niet meer en toen ben ik overgestapt. Twee jaar heb ik les gehad en toen ben ik begonnen met het componeren van mijn eigen werk.”

In Fryslân speelt maar een handjevol mensen luit en nog minder die ervoor componeren. ,,Het wordt mij niet altijd in dank afgenomen. De luit is een oud instrument en veel luitspelers vinden dat daar ook oude muziek bij hoort. Voor mij is het toch een instrument van de toekomst. Het is een heel handig instrument om op te componeren.”

De luit is een voorloper van de gitaar, maar heeft een ronde klankkast en meer snaren. In de middeleeuwen was het veruit het populairste instrument aan de hoven en de meeste componisten gebruikten het om op te componeren. Pas toen de piano steeds meer opkwam, verdween de luit als voorkeursinstrument van componisten.

Bojan Bajic, initiatiefnemer van Podium Vlieland, heeft Pals en Hiemstra uitgenodigd op te treden in zijn zaal. ,,Vorig jaar hebben ze ook drie of vier keer opgetreden en dat beviel. Het is een boeiende gebeurtenis, wat zij doen.” Toen kwamen zo’n dertig mensen naar de voorstelling, maar nu verwacht hij er meer. ,,Al hangt dat van het weer af. Bij mooi weer blijft het rustig.”

Het is min of meer toeval, maar de samenwerking met Hiemstra is begonnen op het eiland waar ze nu ook optreden. Drie of vier jaar geleden kampeerden ze beiden op Stortemelk. Pals had een tijdlang samengewerkt met een andere zangeres, maar die samenwerking liep op z’n eind. ,,Ik vertelde dat ik luit speel en zij bleek te zingen. Terug aan vaste wal zijn we samen gaan oefenen. Een jaar later hadden we hier ons eerste optreden.”

Ze treden op onder de naam The Oak and the Ash, vernoemd naar een bekend oud traditioneel lied. Die oude traditionals vormen een derde van het repertoire van Pals en Hiemstra. Daarnaast spelen ze de eigen composities en renaissancemuziek die speciaal voor de luit is geschreven, zoals de muziek van John Dowland.

,,De eigen composities hebben een andere sfeer dan de traditionals, ze zijn meer verstild. Het doel van alle muziek die wij maken, is om het hart van de luisteraar te raken. Hoe je dat technisch doet, is lastig om uit te leggen, maar als het goed is gebeurt er iets als wij op het podium staan”, zegt Pals.

,,We traden eens op voor een oud, stug publiek dat niets moest hebben van Engelstalige muziek. Na het optreden waren ze zo geraakt dat iedereen ons een hand gaf om ons te bedanken. Ik probeer mensen door de muziek te verheffen, iets wat met popmuziek nooit zou lukken. Popmuziek speelt veel te veel in op de driften en lusten van mensen. Die boort een lagere energie aan.”

i Het eerstvolgende optreden van The Oak and The Ash is op 28 juli om 20.30 uur bij Podium Vlieland