We weten het intussen allemaal: pastoor Luc Buyens in Reusel weigerde de hostie uit te reiken aan prins carnaval, ‘Gijs den Urste’, omdat deze een praktiserende homo is. De homobeweging reageerde woedend en deed aangifte wegens discriminatie.

De zondag daarop (21 februari) zat de kerk vol homo’s, waarop de pastoor in overleg met de bisschop besloot geen hostie uit te reiken om geen moeilijkheden te krijgen. Aangevoerd door het COC, de Nederlandse homobelangenorganisatie, én Lilianne Ploumen, voorzitter van de PvdA, besloten honderden homo’s de zondag daarop (28 februari) naar de kathedraal in Den Bosch te tijgen om daar de pastoor voor het blok te zetten.

Geheel volgens de regels van de Rooms-Katholieke Kerk sprak de pastoor uit dat praktiserende homo’s niet aan de eucharistie mogen deelnemen, waarop de homo’s demonstratief de kerk verlieten. Maar ziedaar, vorige week draaide het bisdom 180 graden om en besloot de deelname aan de eucharistie aan ieders persoonlijke geweten over te laten. Daarmee stond pastoor Buyens in zijn hemd én een grote groep conservatieve katholieken protesteerde onmiddellijk tegen het besluit.

Sedert deze gebeurtenissen kwellen mij minstens vier vragen. Ten eerste: hoe staat het in het algemeen met de tucht in de Rooms-Katholieke Kerk? Wordt praktiserende homo’s inderdaad overal de hostie geweigerd? Natuurlijk niet. Zó streng is de kerkelijke tucht in de R.-K. Kerk bepaald niet, zoals elke Siciliaan weet: geen pastoor zou het durven om maffiosi de hostie te weigeren - en ik vind maffiapraktijken eerlijk gezegd vele malen erger dan homoseksualiteit.

Ik denk dat de pastoor van Reusel zich intussen de haren uit zijn hoofd trekt dat hij bij de carnavalsmis niet een oogje heeft dichtgeknepen, zoals dat met ‘zondaars’ in onze volkskerken zo vaak gebeurt. Iedereen weet dat met carnaval én veel gezopen én veel gevrijd wordt. Had de pastoor dan ook niet alle dronkenlappen en tuchtelozen moeten weigeren? Heeft hij, zoals de kerken helaas zo vaak gedaan hebben, toch weer niet de indruk gewekt dat homoseksualiteit een ergere zonde is dan dronkenschap en overspel?

Vraag 2: wat moeten we denken van het geloof en de geesteshouding van katholieken die van de avondmaalsviering een dergelijke ‘vleselijke’ demonstratie maken? Daar kun je toch geen goed woord voor over hebben? Ik zou zeggen: de volgende maal moeten ze aan het avondmaal geweigerd worden, niet vanwege hun homoseksualiteit, maar vanwege hun ‘Nederlandse hufterigheid’ (zoals priester Antoine Bodar het noemde). Boeiend detail: het was nota bene de anti-roomse SGP die over deze ordeverstoring in de Sint Jan vragen gesteld heeft aan het kabinet!

Vraag 3: wat moeten we denken van het COC en Lilianne Ploumen? Homo’s staan altijd direct klaar om ons te vertellen dat wij ons niet met hun privéleven moeten bemoeien, maar zelf bemoeien zij zich wel met de morele principes van een eeuwenoude en wereldomspannende kerk. Het COC en de PvdA staan niet erg bekend om hun kerkelijke gezindheid, maar zij weten wel te vertellen hoe de kerk zich heeft te gedragen. Ik noem dat een gotspe.

En vraag 4: hoe is het mogelijk dat het bisdom Den Bosch nog binnen dezelfde week bakzeil haalde en de deelneming aan de eucharistie in feite vrijgaf, om van alle verdere demonstraties af te zijn? Daarmee overtreedt het bisdom de regels van de kerk; vandaar de hevige protesten van conservatieve katholieken. Maar daar kun je ook niet gelukkig van worden als je hoort dat de twee leidende pastoors van die conservatieven vurige Wilders-aanhangers zijn. Waar moet mijn sympathie nu liggen!?

Uiteindelijk is de R.-K. Kerk bekneld geraakt tussen haar schone theorie en de weerbarstige praktijk. In theorie mogen praktiserende homoseksuelen - net als iedereen die ‘in zonde leeft’ - niet deelnemen aan de eucharistie, in de praktijk gebeurt het overal.

Nou ja, dat overkomt ook die andere volkskerk, de Protestantse Kerk in Nederland. En ook kleinere denominaties én individuele christenen kunnen gemakkelijk ingeklemd raken tussen hun mooie belijdenis en wat zij daar praktisch van bakken.

i Prof. dr. Willem J. Ouweneel is oud-docent van de Evangelische Hogeschool in Amersfoort, verbonden aan de Evangelische Theologische Faculteit in Leuven en de Evangelische Theologische Academie in Zwijndrecht en is auteur van vele boeken op het terrein van theologie en filosofie.