De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 22 november

Dossierwoensdag, 24 februari 2010

Bisschop Gerard de Korte van Groningen-Leeuwarden pleit voor gesprek over politiek in kerken
‘Goede toon nodig in felle verkiezingsstrijd’

Groningen - Verkiezingsavonden in kerken hoeven er wat bisschop De Korte van Groningen-Leeuwarden niet te komen. Een bezinning op wát je stemt en waarop als christen, dat zou wat hem betreft goed zijn in gemeenten en parochies.

Door Lodewijk Born.

Sinds het Bisschoppelijk Mandement in de jaren vijftig worden er geen stemadviezen door bisschoppen meer gegeven. Dat is ook het laatste wat De Korte wil. Toch is hij iemand die niet anders kán dan spreken over het huidige politieke klimaat en groeiende populisme in de samenleving.
Hij begon daar al in 2007 mee toen Rita Verdonk uit de VVD stapte. Toen zei De Korte - toen nog hulpbisschop van Utrecht - zich ,,te ergeren aan de tendens van populisme en verruwing in de politiek”.
Zijn woorden lijken de afgelopen drie jaar alleen maar meer uitgekomen te zijn. De Korte ziet dat het politiek bestel uitermate instabiel is geworden. Het heeft volgens hem te maken met de ontzuiling, voortgaande individualisering en ook het afkalvingproces bij zowel christendemocraten, sociaaldemocraten als liberalen. De VVD viel uiteen in de VVD, Trots en PVV, de sociaaldemocratie in SP en PvdA en ook de christendemocraten verliezen, historisch gezien, steeds meer aanhang. Dat heeft negatieve gevolgen voor de bestuurbaarheid van ons land op langere termijn, meent de bisschop. ,,Terwijl we juist in deze tijd van crisis eigenlijk een stabiele regering nodig hebben.”

Coalities

De Korte zegt ,,helemaal niet blij” te zijn met de val van het kabinet. ,,We staan voor ontzettend grote uitdagingen op economisch, maar ook ecologisch terrein. Terwijl grote problemen moeten worden aangepakt, lijkt het in toekomst steeds moeilijker stabiele coalities te vormen.”
De bisschop van Groningen-Leeuwarden vertelt dat de Bisschoppenconferentie dit jaar gesprekken heeft gehad met onder de SP en het CDA naar aanleiding van de pauselijke encycliek Caritas in Veritate. ,,Ook met andere politieke partijen zouden we nog graag willen spreken, maar dat zal nu met de verkiezingen wel wat op lange baan geschoven worden.”
De Korte staat voor alle partijen open. ,,In principe ook voor een gesprek met de PVV. Ik vind namelijk dat je áltijd in gesprek moet blijven. Ik zou dan wel met Wilders willen spreken over zijn visie op de joods-christelijke wortels van onze samenleving. Hij heeft dat genoemd als zeer belangrijk, maar we verschillen wel erg in wat voor consequenties je daaraan verbindt.”

Toon debat

Sinds maandag feitelijk de verkiezingsstrijd is losgebarsten, lijkt dat een opmaat naar een zeer felle campagne de komende maanden. De Korte roept de politieke partijen op om ,,de goede toon” te hanteren en ,,elkaars naam te beschermen en waardigheid hoog te houden”.
Hij vindt dat in het Kamerdebat van donderdag die goede toon ver te zoeken was door een juist ongekend harde toon. ,,Er werd op de man gespeeld, in plaats van op de bal. Je moet het debat wel zuiver houden en politieke zaken scheiden van de mens. Ik denk dat we als bisschoppen en kerk dit ook móéten en mogen zeggen.”
Hij deelt de opmerkingen van SGP-fractievoorzitter Bas van der Vlies dat het schandelijk was voor het Huis van de Democratie. Volgens De Korte heeft niemand er wat aan als er beledigend of kwetsend gesproken wordt over de ander.
De Korte had de val van het kabinet wel zien aankomen. ,,Je had wel door dat de chemie een stuk minder was, het politieke vertrouwen ontbrak en dat heb je als je wilt samenwerken altijd nodig. Na het rapport van de Commissie Davids zag je eigenlijk al welke kant het op zou gaan.” Dan moesten door het kabinet ook nog de moeilijke beslissingen worden genomen voor bezuiningen voor een bedrag van 35 miljard euro. ,,Dat gaat heel veel pijn doen en ik kan het natuurlijk niet hard maken, maar de vraag is of de PvdA dat wel voor haar rekening wilde nemen.”
Volgens De Korte leeft er onderhuids een gevoel van groot onbehagen bij mensen in de samenleving. ,,Hoewel onderzoeken uitwijzen dat de bevolking in het persoonlijk leven gelukkig tot zeer gelukkig is.” Mensen voelen zich niet begrepen en niet vertegenwoordigd meer door de politiek en ‘Den Haag’. De crisis en dat mensen hun baan kwijt zijn geraakt, of hun kinderen straks wel kans op werk hebben of niet weten wat het eigen toekomstperspectief is, draagt daar ook nog eens aan bij. ,,Het maatschappelijk onbehagen wordt verder gevoed door de problemen rond allochtonen die er soms ook zeker zijn. Ik denk dat Wilders op bepaalde zaken wel een punt heeft, maar het kan niet zo zijn dat je hele bevolkingsgroepen zoals Marokkanen allemaal over één kam scheert. Dat is een versimpeling van het debat en van oplossingen.”
De bisschop meent dat het leven veelal te complex is voor extreme standpunten en dat je niet zonder nuances kunt. ‘De Kerk verzet zich in ieder geval tegen populistische politici die moslims collectief in de ban doen en van hen tweederangs burgers dreigen te maken’, zei De Korte vorig jaar al in een column.

Waardigheid

,,Juist als christenen hebben we de opdracht en roeping om te spreken. Ik verwijs in dat verband ook naar de katholieke Sociale Leer: het gaat in de politiek om de goede samenleving waarin de waardigheid van mensen overeind blijft.”
Zo’n gesprek kan wat De Korte betreft ook in de kerken plaatsvinden in de komende maanden. ,,Wat geloof je als christen, waar sta je voor en wat zit er achter je stem op een bepaalde partij? En wat je stemt geeft ook een bepaalde verantwoordelijkheid. Het is helemaal niet verkeerd om het daar eens met elkaar over te hebben.”
Temeer omdat je houding hierin ook alles te maken heeft met hoe je naar de wereld kijkt. De Korte denkt dat katholieken, omdat ze onderdeel zijn van een wereldkerk, meer met een globale bril naar de wereld kijken. ,,De grote problemen van vandaag zijn niet provinciaal of nationaal, maar kunnen vaak alleen maar in internationaal verband goed aangepakt worden. Denk aan de economische crisis of de klimaatverandering.”
Wie uitgaat van de inzet voor bonum commune, een algemeen welzijn, zal waken voor al te extreme opvattingen, meent De Korte.
Hij heeft geen goed beeld hoe het gevoel van onbehagen of populisme leeft onder zijn eigen katholieke achterban. ,,Maar bij de Europese verkiezingen waren er ook katholieken die op Wilders hebben gestemd. Dat is bekend. Het is de vraag of dat ook kérkelijke katholieken waren? Het is namelijk zo dat meelevende katholieken, die betrokken zijn bij het parochieleven, minder snel die keuze maken, denk ik. Daarom is het zo belangrijk dat er goede sterke sociale verbanden zijn.”
De snelle secularisatie heeft velen een stevig fundament ontnomen, meent De Korte. Velen zijn geestelijk dakloos geworden. Ze ontberen een bezield verband, een geloof of levensbeschouwing die steun en oriëntatie kan bieden.
Hij vindt het een slechte zaak dat mensen ,,angstig worden gemaakt” en daarom moet de kerk óók spreken. Met protestantse collega’s als de Protestantse Kerk in Nederland is het huidige politieke klimaat nog niet besproken. ,,Wel heb ik door mijn oecumenische ontmoetingen contact met leiders uit de breedte van de kerken.” Op 9 maart komt de Nederlandse Bisschoppenconferentie weer bijeen.
Vorig jaar verstuurde de Europese bisschoppenconferentie Comece een brief waarin werd opgeroepen om toch vooral te gaan stemmen voor de Europese verkiezingen. ‘Deelnemen aan deze verkiezingen is een voorrecht van de vrede, dat aan eerdere generaties is onthouden en dat ook vandaag de dag nog aan miljoenen mensen over de gehele wereld onthouden wordt. Uit dit voorrecht volgt echter tegelijkertijd de verantwoordelijkheid actief deel te nemen aan het proces van de democratie en aan de verkiezing’, zo luidde de boodschap.
,,Of wij ook met een brief over de Tweede Kamerverkiezingen komen? Daar is nog helemaal niet over nagedacht en kan ik dus ook niks over zeggen. In ieder geval zou ik wel alvast willen pleiten voor een goede toon tijdens de verkiezingsstrijd. Hou elkaars naam in ere en de waardigheid hoog.”
De Korte, die ook historicus is, durft niet te zeggen of we op een politieke tweesprong staan. ,,Maar we zitten voorlopig wel in een periode van politieke instabiliteit.”

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

dossier
Familieberichten
Advertenties