Harlingen - Mosselzaad, jonge mosselen die worden opgekweekt tot consumptiemosselen, komt vanaf 2020 alleen nog uit zogenoemde mosselzaad-invanginstallaties (mzi’s) en mogelijk uit open zee en van kwekerijen op het land. De mosselvissers stoppen vanaf nu geleidelijk met de vangst op mosselbanken in de Waddenzee.

Dat heeft hun Producentenorganisatie Mosselcultuur afgesproken met natuur- en milieuorganisaties als de Waddenvereniging en Vogelbescherming, met wie ze ruim een jaar vergaderden in de Regiegroep Meijer. De mosselzaadvisserij is erg omstreden, omdat de vissers de bodem omwoelen en vogels een deel van hun voedsel afnemen.

De regiegroep onder leiding van Wim Meijer - bekend van de commissie die de voorwaarden schiep voor gaswinning onder het wad - werd ingesteld door minister Verburg (Visserij), nadat de partijen in het najaar van 2008 afspraken dat ze samen zouden toewerken naar een duurzamer vismethode.

Tot die tijd troffen ze elkaar jaarlijks voor de rechter en de Raad van State, waar de natuurclubs steevast de vergunning voor het opschrapen van mosselzaad in de Waddenzee aanvochten. Die procedures waren pas ver na het feitelijke vissen afgerond - ze kosten dus vooral veel tijd en geld, zonder dat de vogels en zeedieren waar de milieuorganisaties voor streden, echt betere leefomstandigheden kregen.

De mosselaars waren overigens ook zelf al op zoek naar andere vangstmethoden: het was namelijk ieder jaar erg onzeker hoeveel babymossels zich op de mosselbanken zouden nestelen. De zogenoemde mosselzaadval hangt sterk af van het aantal stormen. In mzi’s worden de schelpdieren onder water gevangen, waardoor de wind veel minder invloed heeft.

Volgens het gisteren gepresenteerde Plan van Uitvoering Mosseltransitie komt er de komende tien jaar vijfhonderd hectare aan mzi’s in de Waddenzee - op negen locaties. Daarvan wordt 120 hectare al het komend jaar geplaatst.

Over de precieze locaties gaat minister Verburg overleggen met allerlei andere partijen die op de Waddenzee komen, zoals andere vissers en recreatieschippers. Daar waar mzi’s staan, kunnen namelijk niet al te veel andere dingen meer plaatsvinden.

In de Oosterschelde komt in tien jaar tweehonderd hectare op vier plekken, in de Zeeuwse Voordelta één perceel van dertig hectare. Daar staat tegenover dat ieder jaar wat meer mosselzaadbanken in de Waddenzee gesloten gaan worden.

Afgelopen jaar is in Waddenzee en Oosterschelde al 154 hectare aan mzi’s gebruikt, de zogenoemde interim-mzi’s. Die hebben in de Waddenzee 1,2 miljoen kilo mosselzaad opgeleverd en in de Oosterschelde 2,7 miljoen kilo.

De vissers gaan voorlopig geen mosselzaad van de Oosterschelde naar de Waddenzee brengen om daar tot consumptiemossel uit te groeien, uit angst voor exoten. Eerst komt er onderzoek naar manieren om bijvoorbeeld oesterboorders en tapijtschelpen niet mee te verhuizen naar het wad.