De samenwerking tussen de instellingen is een spontane uitkomst van een symposium over vrouwenbesnijdenis, dat twee weken geleden werd gehouden in Groningen. Een van de aanwezige Friese hulpverleners beklaagde zich tijdens de vragenronde. ,,Het is voor ons moeilijk om de doelgroep te bereiken. We kunnen hulp gebruiken, maar wie moeten we hebben?”

Na het symposium staken Friese hulpverleners de hoofden bij elkaar. Medewerkers van in ieder geval het Friese Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling (Partoer CMO), het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, de GGD, het meldpunt kindermishandeling (AMK) en Fier Fryslân besloten samen vrouwenbesnijdenis in Fryslân te helpen opsporen en voorkomen. Het eerste formele overleg van de nieuwe projectgroep staat gepland over ruim een week.

Volgens Ineke van Buren van Fier Fryslân is het de bedoeling dat de projectgroep vooral heel concrete initiatieven helpt mogelijk maken. ,,Het zal geen praatgroep worden. Afzonderlijk van elkaar zijn we allemaal bezig met het onderwerp. We willen profiteren van elkaars ervaringen.

Het COA beschikt bijvoorbeeld over een groep voorlichters. Dat zijn vrouwen uit landen als Somalië, Nigeria en Sudan, waar besnijdenis veel voorkomt. Vrijwillig geven zij lezingen aan groepen over de risico’s van besnijdenis, en de lichamelijke en geestelijke gevolgen ervan. ,,De GGD zoekt zulke voorlichters, kwamen we achter. Waarom zou het COA die niet kunnen uitlenen?”

De projectgroep wil verder bijdragen aan meer kennis over vrouwenbesnijdenis onder huisartsen en consultatiebureaus. Dat kan de betere behandeling van lichamelijke klachten als gevolg van besnijdenis ten goede komen. Huisartsen en medewerkers van consultatiebureaus zijn bovendien professionals die lichamelijke veranderingen bij meisjes opmerken. Zij kunnen zo een belangrijke rol vervullen in het opsporen van ouders die een dochter laten besnijden. Hoewel de praktijk zwaar strafbaar is - zowel het vragen om besnijdenis als de uitvoering ervan - is er in Nederland nog nooit iemand voor veroordeeld.

Bovenal zoeken de Friese hulpverleners ambassadeurs: mannen en vrouwen uit de risicogroepen die voorlichting willen geven over de gevaren van besnijdenis. ,,Verandering moet vanuit de bevolkingsgroepen komen. Je kunt anders met goede medische argumenten komen waarom besnijdenis gevaarlijk is, en nog het verwijt krijgen: wie ben jij om commentaar te leveren op onze gebruiken?”

Bij sommige stammen of bevolkingsgroepen worden meisjes bijvoorbeeld besneden omdat schaamlippen lelijk worden gevonden. ,,Daartegen is het sowieso al moeilijk argumenteren. Zeker voor iemand uit de westerse samenleving, waar vrouwen naar de plastisch chirurg gaan om zich te laten ‘straktrekken’.”

Uit onderzoek van het CMO Groningen is gebleken dat 662 meisje (tussen vier en twaalf jaar oud) in Fryslân het risico lopen om genitaal verminkt te worden. Dat gebeurt bijvoorbeeld tijdens een vakantie met de ouders naar het land van herkomst.