|
|
Aanbieding van de Dag
|
|
Home Regio Geloof & Kerk Opinie Economie Sport Cultuur Dossiers — populisme en de kerk — De Nieuwe Bijbelvertaling Kerkdiensten 
|
Uitspraak onderzoek visitatiecommissie: fundament kerk is niet aangetast
Einde procedure tegen ds. Klaas Hendrikse
Zierikzee - De protestantse classis Zierikzee heeft woensdag besloten de onderzoeksprocedure tegen ds. Klaas Hendrikse naar aanleiding van diens uitlatingen in het boek Geloven in een God die niet bestaat als afgerond te beschouwen. De classis volgt het advies van de visitatiecommissie dat zijn uitspraken van onvoldoende gewicht zijn om het fundament van de kerk aan te tasten.
Door Lodewijk Born.
Sinds het boek van ds. Klaas Hendrikse - na een enorme mediacampagne - in het najaar 2007 in de winkels lag, heeft het heel wat mensen bezighouden. Voorstanders vonden het boek een verademing. Hendrikse verscheen in afgeladen kerken en kon amper de spreekbeurten aan waar hij een gewillig gehoor vond voor wat in zijn boek staat. Ook bij gelovigen. Ds. W.G. Sonnenberg, preses van het Generale college voor de Visitatie, haalde dat woensdagavond ook aan: ‘Dat komt niet omdat iedereen zo opgelucht is bij de gedachte dat God niet zou bestaan. Maar omdat het boek ingaat op een vraag die mensen nogal bezighoudt. Ze hoeven het niet met Hendrikse eens te zijn om in zijn werk in ieder geval herkenning en erkenning van hun vragen te ervaren’.
Tegenstanders vonden en vinden dat het boek theologisch ‘alle perken te buiten’ gaat. Hendrikse kreeg het stempel van ‘een dominee die niet in God geloofde’ en hij werd de ‘atheïstische dominee van Nederland’ genoemd. Ze meenden dat hij eigenlijk de kerk uitgezet moest worden en in ieder geval moest de Generale Synode, de hoogste kerkvergadering van de Protestantse Kerk, er iets over zeggen.
Om een uitspraak te krijgen of het nu wel of niet kon wat Hendrikse deed, stelde de regionale kerkvergadering van Zierikzee een onderzoek in naar de publicatie van Hendrikse. In het bijzonder werd gekeken naar Ordinantie 10.14.1 van de Kerkorde. Centrale vraag voor het Regionaal College voor de Visitiatie: tastte dit boek van Hendrikse en wat hij predikt het fundament van de kerk aan en moesten er daarom kerkjuridische stappen tegen Hendrikse volgen?
Vrijzinnige stroming
Woensdagavond rapporteerde het Regionaal College voor de Visitatie in een besloten vergadering van de classis Zierikzee dat de uitlatingen van ds. Hendrikse in zijn genoemde boek ‘niet van het gewicht zijn dat ze de fundamenten van de kerk aantasten’.
De uitspraken en beweringen van ds. Hendrikse wijken, zo rapporteerden de visitatoren, niet wezenlijk af van hetgeen andere theologen zoals Harry Kuitert en Herman Wiersinga, die gerekend worden tot de vrijzinnige stroming binnen de kerk, hebben beweerd en kunnen gezien worden als deel van een theologisch debat. ,,Het betekent concreet dat er geen stappen meer ondernomen zullen worden door de classis Zierikzee tegen Hendrikse”, aldus voorzitter ds. Michiel de Zeeuw van de Classicale Vergadering Zierikzee. Hendrikse was zelf niet bij de classisvergadering aanwezig, hoewel hij wel was uitgenodigd.
De classicale vergadering heeft woensdag na een indringend gesprek het onderzoek van visitatoren aanvaard en vastgesteld dat zij daarmee voldaan heeft aan de taak die haar volgens de Kerkorde in dezen is opgelegd. De kerkelijke weg is dat, wanneer er vragen worden gesteld over de handelwijze of uitlating van een ambtsdrager dit eerst aan de basis, binnen de classis, wordt onderzocht en niet van ‘bovenaf’ wordt beoordeeld.
Voorzitter van de visitiatiecommissie ds. J.H. Smeets verklaarde bij de aanbieding van het rapport dat het boek van Hendrikse de neerslag van zijn manier van geloven en werken in brede zin binnen de kerk gedurende een periode van meer dan twintig jaren is. ‘Tijdens onze gesprekken bleek zijn stellingneming, zoals eerder gezegd, niet nieuw te zijn en volgens de deskundige inbreng te passen binnen de vrijzinnigheid, die een integraal onderdeel van onze kerk uitmaakt’.
Smeets citeerde theoloog prof. dr. K.H. Miskotte (1894-1976). ‘Hij is van mening dat rechtzinnigheid en vrijzinnigheid binnen de kerk elkaar broodnodig hebben. De vrijzinnigheid heeft de rechtzinnigheid nodig om van haar te leren dat zij wortels heeft, waaruit je kunt putten, waarmee je je voeding aan de bron ontleent. De rechtzinnigheid heeft de vrijzinnigheid nodig om van haar te leren dat geloven in de praktijk van alledag handen en voeten mag krijgen, vrucht mag dragen’.
De onderzoekscommissie meent wel dat de uitspraken van Hendrikse ‘zachtjes uitgedrukt uitdagend geformuleerd zijn, maar we lezen ook elders dat de God van Israël niet bestaat zoals alle zijnden, maar van een andere orde is’. De deskundige inbreng kwam van - onder meer - prof. dr. Gerrit de Kruijf, hoogleraar systematische theologie aan de Protestantse Theologische Universiteit. Die wees de onderzoekscommissie er op dat 1. Ds. Hendrikse een representant is van de vrijzinnigheid in de PKN. 2. Hij niet de eerste in de geschiedenis is die dergelijke uitspraken doet. 3. Zij passen binnen het theologische debat. 4. De belijdenisgeschriften niet bedoeld zijn om als maatlat te fungeren, maar als bronnen voor het geloofsgesprek.
Het Regionaal College voor de Visitatie zegt uit te zien naar een bespreking in november op de Generale Synode over het ‘belijdend spreken over God’, zoals inmiddels aangekondigd is. De classis Zierikzee en Walcheren, waar Hendrikse onder valt, hadden eerder al een voorzet gedaan per brief richting de landelijke kerk voor zo’n debat, zegt ds. Michiel de Zeeuw, die zelf ook synodelid is. „Dat synodegesprek gaat niet over ds. Hendrikse, maar wel over de vragen die hij aan de orde stelt.”
De Protestantse Kerk wil met dat debat een stem geven aan gevoelens die er leven in de kerk aangaande het ‘Spreken over God’. ,,Er zijn de afgelopen jaren een heleboel geluiden hierover in gemeenten en kerken. Het wordt in ieder geval breder dan: bestaat God of niet’’, aldus PKN-woordvoerder Jan-Gerd Heetderks. Het moderamen zegt in een verklaring ‘dat het beseft dat de uitspraken van ds. Hendrikse in een deel van de kerk voor verontrusting gezorgd hebben en pijn veroorzaakt hebben, maar is tegelijkertijd dankbaar dat de kerkordelijke procedure nu afgerond is en er voor alle betrokkenen helderheid bestaat’.
i Het ‘Gesprek over God’ op de Generale Synode vindt plaats aan de hand van een notitie van het moderamen (kerkbestuur). De synodevergadering is van 11-13 november
Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 3 Reacties: "het moderamen zegt..... en is dankbaar .... dat er nu voor alle betrokken partijen helderheid bestaat" Hoe ver is de de afstand tussen het moderamen van de PKN en haar leden, als zij denkt dat er nu helderheid voor alle betrokken partijen is? Of zijn de "gewone"leden geen partij in deze? Denkt het moderamen echt dat dit een rimpel in de vijver was die nauwelijks is opgemerkt en geen beroering teweeg heeft gebracht?
willem, w'werf - maandag, 8 februari 2010 Hoe zou God kijken naar iemand die in Zijn huis ontkent dat Hij bestaat?
Gerard, Leeuwarden - vrijdag, 5 februari 2010 Hieruit blijkt maar al te zeer waar de kerk zich mee bezig houdt.
edward, Rotterdam - vrijdag, 5 februari 2010 
|
Advertenties
|