Leeuwarden - 2009 was een Calvijnjaar. Het toneelstuk ‘Calvijn op bezoek’ van Ferdinand Borger en Kees Posthumus toerde toen langs kerkelijke gemeenten. 2010 wordt het jaar van Arminius. Althans, dat willen de remonstranten graag. Ze presenteren nu de toneelvoorstelling Arminius! Rekkelijk! Het stuk van een uur wordt maandag gespeeld in de Waalse Kerk in Leeuwarden.

De voorstelling, die vorige maand voor het eerst als try-out te zien was bij de nieuwjaarsreceptie van de jarige remonstranten, is al in dertig remonstrantse gemeenten geboekt. ,,We willen op veertig uitkomen’’, zegt Posthumus die het heeft bedacht. Vanavond begint de tour door het land. De remonstrantse kerk in Dordrecht heeft de primeur. Op de ‘eigen bodem’ van Calvijn zelf, zo zou je kunnen zeggen.

Posthumus, die samen met Borger stond voor het toneelstuk rond kerkhervormer Johannes Calvijn, schreef de tekst en speelt de voorstelling samen met accordeonist Juul Beerda. De regie is in handen van Heleen Hennink. ,,Het is vooral een vrolijke voorstelling’’, aldus Posthumus. Het wordt een muzikale voorstelling met liederen uit de zeventiende eeuw waarin Arminianen (bavianen) en steile calvinisten (slijkgeuzen) hun gelijk opeisen. ,,Soms in originele tekst, soms in geactualiseerde nieuwe teksten.’’

Bezetters

De voorstelling is goed te volgen ook voor mensen die niet zoveel kennis hebben van Arminius en de remonstrantse geschiedenis. ,,We zetten het stuk goed neer in de tijd van toen, de strijd die er was tegen de Spanjaarden die toen de bezetters waren. Velen denken dat het alleen een theologisch conflict was, maar het had ook een duidelijke politiek achtergrond. De eenheid moet worden bewaard en daar past Arminius, de voorvechter van de vrije wil blijkbaar niet in.’’

Aanleiding voor Arminius op de planken is het vierhonderdste sterfjaar van Arminius. Op 14 januari 1610, dus vierhonderd jaar geleden, dienden 44 predikanten de Remonstrantie in. Daarmee pleitten zij bij de Staten van Holland voor verdraagzaamheid, vrijheid om belijdenissen en de predestinatiegedachte te herzien. Die thema’s komen in de voorstelling uitgebreid aan de orde. Het pleidooi mocht niet baten; in 1619 werden de aanhangers van Arminius uit de Gereformeerde Kerk gezet. Korte tijd later richtten zij hun Remonstrantse Broederschap op, die nog altijd als een zelfstandig kerkgenootschap bestaat.

Zowel Remonstrantse gemeenten als ook gemeenten van de bevriende kerken van de Remonstranten kunnen de voorstelling nu boeken. Speelperiode is februari/maart en september/oktober De boekingen van de voorstelling verlopen via het landelijk bureau van de Remonstranten in Utrecht.

Posthumus die vorig jaar ‘Calvijn’ speelde in Leeuwarden - wat enkele honderden mensen trok - hoopt nu dat deze bezoekers ook weer naar de Waalse Kerk komen. ,,Je kunt dit zien als de sequel, het vervolg.’’

i De voorstelling in de Waalse Kerk begint om 19.30 uur. Toegang is vrij.