De deskundige benadrukt dat bestrijding van de ziekte, die kan voorkomen bij schapen, geiten en koeien, ondanks het winterweer actueel blijft. Van Rijn is projectleider exotische dierziekten bij het Centraal Veterinair Instituut Lelystad van Wageningen UR (CVI). ,,De knutten, de insecten die de ziekte overdragen, kunnen dan wel niet tegen de winter maar in warme periodes kan de ziekte vanuit warme landen zich zomaar weer hierheen verspreiden.” Extra handicap is dat vaccinatie niet tegen alle verschillende serotypes van de ziekte is gericht.

In Nederland was er in de afgelopen jaren sprake van drie serotypes blauwtong. Serotype 1 bleef beperkt tot een importdier via België uit Frankrijk. Dit dier met serotype 1 werd in november 2008 geïmporteerd. ,,Een geïsoleerd geval en gezien de historie van het dier en de tijd van het jaar was dan ook nauwelijks nog kans op verspreiding van dit serotype.”

De komst van serotype 6 leidde tot ophef in Nederland omdat dit serotype nauw verwant bleek aan het vaccin op basis van levend afgezwakt virus van dit serotype 6 dat geproduceerd wordt in Zuid- Afrika. De ziekte zou zich volgens sommigen hebben kunnen verspreiden door illegaal gebruik van dit vaccin in Nederland met kennelijk levende ziektekiemen. Van Rijn bestrijdt deze visie omdat het serotype bij de geïnfecteerde dieren niet volledig hetzelfde is als het vaccinvirus. ,,Het virus van serotype 6 in Nederland heeft één segment van waarschijnlijk serotype 2 opgepikt.”

In Nederland was serotype 6 in 2008 zeer licht verspreid. Tegen dit serotype is er in Nederland dan ook niet gevaccineerd. Volgens de deskundige heeft de lage verspreidingsgraad en de vorst van de vorige winter de verspreiding gestopt. ,,Dit jaar is dit serotype niet bij de exportdieren getraceerd. Vaccinatie was er wel met type 8 voordat de exportvaarzen zijn geïnsemineerd. Vlak voor de werkelijke uitvoer moeten al deze dieren worden getest. Dat gebeurt voor alle serotypes. Bij geen enkel dier is er dit jaar blauwtongvirus aangetroffen en dus ook niet voor serotype 6.”

Vooral serotype 8 van de ziekte heeft in de afgelopen drie jaar in Nederland massaal rondgewaard. Dat de ziekte er nu ineens helemaal niet meer is, vinden sommige schakels in de keten opmerkelijk. Wellicht dat de ziekte er in het afgelopen jaar wel is geweest, maar niet meer wordt gemeld?, vragen sommigen zich af. De branche heeft nog steeds een meldingsplicht bij het vermoeden van de ziekte. Woordvoerder Coen Gelinck van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verwijst de theorie van het stilhouden van besmettingen naar de prullenbak. ,,Er vinden volop testen plaats. Daarbij heeft het uitgebreide vaccinatieprogramma wel degelijk effect gehad zodat de ziekte is bestreden.”

De CVI-deskundige gaat er van uit dat in ieder geval de boeren die hebben gevaccineerd tegen de ziekte, uitbraken niet onder de pet hebben gehouden. ,,Zij zullen het heus wel melden wanneer er toch dieren ziek worden. Vaccinatie zou de ziekte immers moeten voorkomen? Als het werkt hoor je ze niet.”

Volgens Van Rijn zijn er ook andere factoren, naast de vaccinatie en de koude, die sterk meespelen in het uitblijven van nieuwe gevallen dit jaar. ,,In 2007 zijn er heel veel bedrijven besmet. Dieren op zesduizend bedrijven hebben een infectie meegemaakt. Die beesten zijn levenslang beschermd tegen de ziekte.”

Ook met de massale testen zijn er geen ziektegevallen getraceerd. ,,Overal in Nederland worden dieren getest en infecties van meer dan honderd dagen geleden zijn nog steeds aan te tonen.” In de verschillende compartimenten zijn er dit jaar al honderden dieren getest.

Nu er weer sprake is van langdurig winterweer waarbij de knutten doodvriezen, vreest Van Rijn dat er komend jaar minder behoefte zal zijn om dieren te vaccineren. ,,In Duitsland zijn er in het afgelopen jaar wel enkele gevallen geweest en ook in Frankrijk waren er problemen met type 8. Dierhouders moeten zich dus bewust blijven van de economische gevolgen die de ziekte kan hebben. Voor je het weet worden de grenzen voor Nederlandse producten weer gesloten.”