De Leeuwarder heeft met een elo-rating van 2310 een grote voorsprong op zijn directe concurrenten zoals Jippe Kamstra (2104), die hij gisteren in de zevende en laatste ronde versloeg. De 37-jarige schaker van het Leeuwarder Philidor was daarom de afgelopen jaren immer de grote favoriet, maar na zijn winst in 2000 volgde er een reeks aan tweede plaatsen. Vorig jaar liet De Jong de winst nog liggen tegen de jonge Amir Nicolai, die deze keer niet mee kon dingen naar de hoogste posities op de eindranglijst.

De Jong was blij, maar wees tegelijkertijd op de afwezigheid van enkele uit Fryslân afkomstige grootmeesters. ,,Ik ben al een tijdje de favoriet, maar ik heb het deze keer weer eens écht kunnen laten zien. Telkens tweede worden is ook geen feest, hoor. Maar mannen als Sipke Ernst en Yge Visser waren natuurlijk niet van de partij. Dan is het wat raar om na dit toernooi bekend te staan als de beste Friese schaker”, meende hij.

Maar dat er een nieuwe lichting staat te trappelen om serieus mee te doen in de top, lijkt vast te staan. Zo staan Amir Nicolai (17 jaar, Dokkum), Nick Bijlsma (14, Sneek) en de op het FK afwezige Gert Jan Rauw (16, Damwoude) allen te boek als grote talenten. De kans is groot dat Nicolai en Rauw volgend seizoen bij de Koninklijke Schaakclub Philidor 1847 uit Leeuwarden, de beste Friese club, gaan schaken. Bijlsma gaat onder de hoede van trainer Yge Visser aan de slag bij de Groningse talentenvereniging Unitas.

Bijlsma werd gisteren gedeeld vierde, nadat hij in de laatste ronde te sterk was voor Erik Sparenberg uit Leeuwarden. ,,Ik wilde vooral goede partijen spelen en heb geen moment gedacht aan de titel. Natuurlijk zou ik die graag winnen, maar de stap is nu nog te groot. Vorig jaar werd ik vijfde, nu vierde. Dat is toch ook al progressie?”, knipoogde de jonge Sneker.

Maar met de jaren gaat hij zichzelf wel nieuwe doelen stellen. Bijlsma kreeg via via te horen dat hij met zijn rating van 2078 in de top tien van de hoogstgenoteerde Nederlandse leeftijdsgenoten aller tijden staat. ,,Toen ik dat hoorde besefte ik wel dat ik heel goed bezig ben. Het geeft een trots gevoel om in zo’n rijtje te staan. De jongste grootmeester ooit was twaalf jaar en drie maanden. Die zal ik niet meer inhalen. Maar wat komt, dat komt. We zien wel hoe het loopt.”

Toernooidirecteur Dirk Schild denkt de grote kracht van Bijlsma wel te kennen. ,,Die jongen is altijd ontzettend gefocust. Je ziet vaak dat schakers van zijn leeftijd moeite hebben met een partij van vier uur. Dan worden ze onrustig, neemt het concentratievermogen af en kunnen ze een enorme blunder maken. Daarmee hoef je niet bij Nick aan te komen. Die draait voor een paar uur zijn hand niet om.”

De organiserende schaakclub Sneek, waar Schild voorzitter van is, geniet in Fryslân een vooraanstaande positie bij de jeugd. Sterker nog, de concurrentie is ver te zoeken en dat baart Sneek-trainer Joe Hania zorgen. ,,De verschillen worden steeds groter. We krijgen een soort monopoliepositie. Als de grote talenten vrijwel alleen bij ons vandaan komen, is het een teken dat ze elders minder goed bezig zijn. Ik zou het liever anders zien, maar voorlopig lijkt het erop dat talentvolle Friese schakers voor Sneek kiezen.” Glimlachend: ,,Nou, daar moeten we dan maar mee leven.”