donderdag 2 september
Aanbieding van de Dag

Hoofdartikeldinsdag, 26 mei 2009
Millecam, Jomanda...
Het proces tegen de ‘genezers‘ rondom de actrice Sylvia Millecam heeft de aandacht weer eens gevestigd op de alternatieve geneeswijzen. In kranten, voor radio en televisie worden verhalen verteld over de onzin van bijvoorbeeld de praktijk van Jomanda. Deze vrouw zegt een medium te zijn; ze krijgt berichten ‘van de andere kant’ en kan naar eigen zeggen water instralen zodat dit geneeskrachtig wordt.
Andere alternatieve genezers hebben last van de beelden zoals die over Jomanda en andere buitengewone genezers; alles en iedereen wordt over één kam geschoren. Het resultaat is een ongenuanceerde visie op alles wat zich buiten de muren van het ziekenhuis of de kliniek afspeelt. Die visie is in enkele woorden samen te vatten: die alternatievelingen zijn bedriegers, kwakzalvers en waarschijnlijk ook nog oplichters.
De werkelijkheid is dat in het alternatieve circuit - tegenwoordig verzachtend ‘complementaire circuit’ geheten - veel deugdelijke mensen werken, met een gedegen opleiding, die een hoge beroepsopvatting hebben. Bovendien zijn er diversen onder hen die ook een reguliere opleiding hebben, bijvoorbeeld tot huisarts.
Zorgvuldigheid en beleefdheid jegens serieuze ‘alternatievelingen‘ vragen om een respectvolle bejegening en sluiten de beschuldigende, ongenuanceerde oordelen uit. Toch gebeurt dat vaak niet. Onder het volk bestaan veel ongenuanceerde opvattingen; dat is in zekere zin begrijpelijk. De ongenuanceerde hooghartigheid van veel wetenschappers jegens de complementaire zorg is dat niet. De hier al herhaalde malen opgevoerde Vereniging tegen de Kwakzalverij is een toonbeeld van die arrogantie en onbeleefdheid.
Wat zit er achter die intolerante houding, waarin voortdurend een beroep wordt gedaan op ‘de wetenschap’? De achtergronden zullen per persoon verschillen, maar er is een gemeenschappelijke noemer. Die is het vrijwel blinde geloof in de eigen opvattingen over wetenschap. Een kenmerk van blind geloof is dat er geen reëel zicht meer is. Dat is dan ook merkbaar. Wetenschap verandert voortdurend. Een kenmerk van goede wetenschap is het bewustzijn van de betrekkelijkheid van de kennis van het ogenblik. Veel vooruitgang in de wetenschappen komt voort uit het omver werpen van wat voor waar werd aangenomen, maar wat naderhand onjuist bleek te zijn, of niet volledig. Een wetenschappelijke houding is er een van nieuwsgierigheid: zou het ook anders kunnen zijn dan we nu denken? In de geneeskunde leidt die wetenschappelijke houding tot openheid naar wat serieuze alternatievelingen te melden hebben. Helaas is die openheid er vaak niet, hoewel ontwikkelingen in de geneeskunde daartoe alle reden geven. Denk aan het verband tussen voeding en ziekten. Wat is een van de de ontdekkers van dat verband, dokter Moerman, verguisd om zijn opvattingen hieromtrent. Inmiddels is het noemen van dat verband geen onzin meer.
...en de botsing van mensbeelden
Een andere achtergrond van de verguizing van complementaire geneeskunde is de aard van de gangbare wetenschap. Daarin spelen de opvatting over wie en wat de mens is, en de visie op de werkelijkheid. De gangbare wetenschap kenmerkt zich door, kort samengevat, een materialistisch mens- en wereldbeeld. De filosofie van de natuurwetenschappen heeft zich uitgestrekt tot andere wetenschapsgebieden en functioneert daar vaak als criterium voor wetenschappelijkheid. Tot die andere wetenschappen behoort de geneeskunde. In die wetenschappelijkheid wordt de mens snel een verzameling moleculen, die manipuleerbaar is door veranderingen aan te brengen in chemische en andere materiële processen.
Complementaire geneeswijzen werken met een ander mensbeeld. Dat leidt tot een ‘andere wetenschappelijkheid’. In die wetenschappelijkheid kan zoiets als de geest van de mens functioneren. En ja, óók zoiets als de goddelijke geest.
Achter de schermen van de strijd tegen serieuze alternatieve geneeswijzen kan een andere strijd spelen, namelijk die van de botsing van mens- en wereldbeelden. Het bewustzijn van die botsing en van de belangen die daar spelen - ook geestelijke - is veel vruchtbaarder dan het platte verketteren van de ‘kwakzalvers.’

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 2


Reacties:

De heer Ter Borg gaat, geachte redactie, niet in op uw laatste alinea's over "botsing van mensbeelden". De heer Ter Borg stelt dat er één geneeskunde is. Dat is onzin. De verschillende mensbeelden leiden tot verschillende manieren van (medische) wetenschapsbeoefening. In de loop der tijden zijn er verschillende wetenschapsdogma's geweest en daarin ook altijd een dominante, zoals u ook aangeeft.
Sinds de scheiding van kerk en staat zijn er grondrechten, zoals de vrije wetenschapsbeoefening, gekomen. Die vrije wetenschapsbeoefening houdt in dat geen enkele visie op wat waar is, verboden mag worden. In het debat mogen die visies flink botsen. Maar de dominante stroming mag niet eenzijdig de uitgangspunten voor het debat formuleren en de staat dient zich op basis van de grondrechten die bestaan sinds de scheiding van kerk en staat, verre van dat debat te houden. Het tegendeel is, sinds de ministers Borst en Hoogervorst de scepter zwaaiden op Gezondheidszorg, gebeurd. De uitgangspunten van de dominante wetenschappelijke stroming zijn wettelijk vastgelegde uitgangspunten geworden. Niet onbelangrijk daarbij is dat die (wettelijk vastgelegde en dominante) uitgangspunten bepalen dat bewijzen via statistisch onderzoek, de zogenaamde dubbel-blind methode, geleverd moeten worden. Die methode, die niet past bij de andere vormen van wetenschapsbeoefening, is misschien wel immoreel, omdat de helft van de patiënten willens en wetens een medicijn ontzegd wordt.
Een ander grondrecht dat is komen te vervallen en dat ik verder maar buiten beschouwing laat is de keuzevrijheid van de patiënt.

Bert Erends, Alkmaar - dinsdag, 2 juni 2009


Hierbij wil ik graag reageren op het hoofdartikel getiteld "Millecam, Jomanda..." van de redactie van het Friesch Dagblad van 26 mei 2009.
Hierin wordt de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) afgeschilderd als toonbeeld van arrogantie en onbeleefdheid in de reguliere geneeskunde. In dit artikel heeft de redactie het over de 'deugdelijke mensen' die met een 'hoge opleiding' en 'gedegen beroepsopvatting' in het alternatieve circuit werken en de  'ongenuanceerde hooghartigheid'
en het 'blinde geloof' van wetenschappers. Waar al deze opmerkingen op zijn gebaseerd, is mij niet duidelijk.
Het lijkt mij ook van belang te weten of een behandeling werkt. De redactie heeft het er niet over dat het bewijs van enige werkzaamheid van de alternatieve behandelwijzen die deze hoogopgeleide en deugdelijke behandelaars aanbieden, ontbreekt. Er komt wel een algemeen verhaal over een open houding die de wetenschap zou moeten hebben ten opzichte van alternatieve behandelwijzen. Naar bijvoorbeeld homeopathie zijn in de afgelopen 200 jaar echter honderden onderzoeken gedaan, elke keer weer komt er uit dat het niet werkt. Ik kan dan toch echt niet anders dan concluderen dat homeopathie niet werkt en dus niet aangeboden zou moeten worden aan patiënten met serieuze aandoeningen.
Tenslotte heeft de redactie het over een ander mensbeeld waar de alternatieve behandelaars van uit zouden gaan. Alsof de reguliere geneeskunde het verband tussen lichaam en geest ontkent en een patiënt niet 'holistisch' benadert! Er zijn vele algemeen geaccepteerde psychosomatische aandoeningen die door de reguliere geneeskunde worden erkent; denk bijvoorbeeld maar aan de diarree die veel middelbare scholieren zullen hebben in de huidige examenperiode.
Er is maar één geneeskunde en die maakt gebruik van behandelingen die ook echt werken. Het onderscheid tussen reguliere geneeskunde en alternatieve behandelwijzen slaat dus eigenlijk nergens op. Zodra van een behandeling de werkzaamheid is aangetoond, dan treedt die toe tot de reguliere geneeskunde. Alternatieve behandelwijzen zijn dus per definitie niet werkzaam.

dr. Martijn ter Borg
bestuurslid Vereniging tegen de Kwakzalverij

Martijn ter Borg, Deventer - donderdag, 28 mei 2009




hoofdartikel
Advertenties
warmtepompen