|
Home Regio Geloof & Kerk Opinie Economie Sport Cultuur Dossiers — populisme en de kerk — De Nieuwe Bijbelvertaling Kerkdiensten
|
Millecam, Jomanda...
Het proces tegen de ‘genezers‘ rondom de actrice Sylvia Millecam heeft de aandacht weer eens gevestigd op de alternatieve geneeswijzen. In kranten, voor radio en televisie worden verhalen verteld over de onzin van bijvoorbeeld de praktijk van Jomanda. Deze vrouw zegt een medium te zijn; ze krijgt berichten ‘van de andere kant’ en kan naar eigen zeggen water instralen zodat dit geneeskrachtig wordt.
Andere alternatieve genezers hebben last van de beelden zoals die over Jomanda en andere buitengewone genezers; alles en iedereen wordt over één kam geschoren. Het resultaat is een ongenuanceerde visie op alles wat zich buiten de muren van het ziekenhuis of de kliniek afspeelt. Die visie is in enkele woorden samen te vatten: die alternatievelingen zijn bedriegers, kwakzalvers en waarschijnlijk ook nog oplichters.
De werkelijkheid is dat in het alternatieve circuit - tegenwoordig verzachtend ‘complementaire circuit’ geheten - veel deugdelijke mensen werken, met een gedegen opleiding, die een hoge beroepsopvatting hebben. Bovendien zijn er diversen onder hen die ook een reguliere opleiding hebben, bijvoorbeeld tot huisarts.
Zorgvuldigheid en beleefdheid jegens serieuze ‘alternatievelingen‘ vragen om een respectvolle bejegening en sluiten de beschuldigende, ongenuanceerde oordelen uit. Toch gebeurt dat vaak niet. Onder het volk bestaan veel ongenuanceerde opvattingen; dat is in zekere zin begrijpelijk. De ongenuanceerde hooghartigheid van veel wetenschappers jegens de complementaire zorg is dat niet. De hier al herhaalde malen opgevoerde Vereniging tegen de Kwakzalverij is een toonbeeld van die arrogantie en onbeleefdheid.
Wat zit er achter die intolerante houding, waarin voortdurend een beroep wordt gedaan op ‘de wetenschap’? De achtergronden zullen per persoon verschillen, maar er is een gemeenschappelijke noemer. Die is het vrijwel blinde geloof in de eigen opvattingen over wetenschap. Een kenmerk van blind geloof is dat er geen reëel zicht meer is. Dat is dan ook merkbaar. Wetenschap verandert voortdurend. Een kenmerk van goede wetenschap is het bewustzijn van de betrekkelijkheid van de kennis van het ogenblik. Veel vooruitgang in de wetenschappen komt voort uit het omver werpen van wat voor waar werd aangenomen, maar wat naderhand onjuist bleek te zijn, of niet volledig. Een wetenschappelijke houding is er een van nieuwsgierigheid: zou het ook anders kunnen zijn dan we nu denken? In de geneeskunde leidt die wetenschappelijke houding tot openheid naar wat serieuze alternatievelingen te melden hebben. Helaas is die openheid er vaak niet, hoewel ontwikkelingen in de geneeskunde daartoe alle reden geven. Denk aan het verband tussen voeding en ziekten. Wat is een van de de ontdekkers van dat verband, dokter Moerman, verguisd om zijn opvattingen hieromtrent. Inmiddels is het noemen van dat verband geen onzin meer.
...en de botsing van mensbeelden
Een andere achtergrond van de verguizing van complementaire geneeskunde is de aard van de gangbare wetenschap. Daarin spelen de opvatting over wie en wat de mens is, en de visie op de werkelijkheid. De gangbare wetenschap kenmerkt zich door, kort samengevat, een materialistisch mens- en wereldbeeld. De filosofie van de natuurwetenschappen heeft zich uitgestrekt tot andere wetenschapsgebieden en functioneert daar vaak als criterium voor wetenschappelijkheid. Tot die andere wetenschappen behoort de geneeskunde. In die wetenschappelijkheid wordt de mens snel een verzameling moleculen, die manipuleerbaar is door veranderingen aan te brengen in chemische en andere materiële processen.
Complementaire geneeswijzen werken met een ander mensbeeld. Dat leidt tot een ‘andere wetenschappelijkheid’. In die wetenschappelijkheid kan zoiets als de geest van de mens functioneren. En ja, óók zoiets als de goddelijke geest.
Achter de schermen van de strijd tegen serieuze alternatieve geneeswijzen kan een andere strijd spelen, namelijk die van de botsing van mens- en wereldbeelden. Het bewustzijn van die botsing en van de belangen die daar spelen - ook geestelijke - is veel vruchtbaarder dan het platte verketteren van de ‘kwakzalvers.’
Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 2 Reacties: De heer Ter Borg gaat, geachte redactie, niet in op uw laatste alinea's over "botsing van mensbeelden". De heer Ter Borg stelt dat er één geneeskunde is. Dat is onzin. De verschillende mensbeelden leiden tot verschillende manieren van (medische) wetenschapsbeoefening. In de loop der tijden zijn er verschillende wetenschapsdogma's geweest en daarin ook altijd een dominante, zoals u ook aangeeft.
Bert Erends, Alkmaar - dinsdag, 2 juni 2009 Hierbij wil ik graag reageren op het hoofdartikel getiteld "Millecam, Jomanda..." van de redactie van het Friesch Dagblad van 26 mei 2009.
Martijn ter Borg, Deventer - donderdag, 28 mei 2009
|
Advertenties
|