Dat heeft Van der Hoeven (Economische Zaken) gisteren gezegd in het spoeddebat over gas- en zoutwinning. VVD, CDA en PvdA hadden dat aangevraagd, omdat Van der Hoeven tot nu toe wél van plan was toestemming te geven om 200.000 ton extra zout te winnen uit de al afgesloten put BAS 1 bij Wijnaldum, en 13,5 miljoen kuub gas uit de put Harlingen 6 bij Achlum.

Ook wilde ze het verzoek inwilligen van Frisia om in winningsgebied Barradeel II bij Tzummarum langer actief te mogen zijn dan tot 2013. De risico’s van schade door (extra) bodemdaling zouden namelijk volgens haar te verwaarlozen zijn.

De Kamerleden toonden zich eensgezind in hun afkeuring hierover. Zij zijn het eens met de provincie en de gemeente Franekeradeel, dat er al onduidelijkheid genoeg is over de delfstofwinning tot nu toe.

Zo is niet onomstreden vast te stellen hoe erg de bodem nu gedaald is. Ook is er geen eenduidige schadevergoedingsregeling. Bovendien loopt nog een onderzoek naar de onverwacht grote bodemdaling in het Vermilion-gasgebied bij Franeker.

Halbe Zijlstra (VVD): ,,Het kan wel zo zijn dat het risico klein is, maar het draagvlak in de streek is verdwenen. Dus is het onverstandig om de winning door te zetten.” Joop Atsma (CDA): ,,Eerst duidelijkheid geven, dan vervolgstappen zetten.”

In een brief die ze kort voor aanvang van het debat verstuurde, schreef Van der Hoeven dat ze bij de beoordeling van winningsplannen rekening moet houden met álle belangen, niet in het minst die van de werkgelegenheid die met name Frisia biedt.

Ook stipte ze de afvaloven van Omrin aan, die speciaal in Harlingen gepland is omdat dan de warmte aan Frisia geleverd kan worden. ,,Als Frisia afvalt als afnemer, zal het rendement van de centrale zakken van 70 procent naar 30 procent.” Van der Hoeven in het debat: ,,Een gemeente als Franekeradeel ziet alleen de risico’s. Dat is begrijpelijk, maar ik moet als minister alles meewegen.”

Vanuit die afweging heeft ze besloten om de geldigheid van de vergunning van Barradeel II gewoon te verlengen: ,,Het gaat hier niet om extra winning, niet om extra bodemdaling, er zijn geen argumenten om het niet te doen.” Frisia mag in totaal dertig centimeter bodemdaling veroorzaken bij Tzummarum.

Van der Hoeven is door de druk vanuit de regio duidelijk anders gaan denken over de put BAS 1 bij Wijnaldum en over de gaswinning. Op zich denkt Van der Hoeven dat het weinig kwaad kan als Frisia uit zijn oudste concessiegebied nog eens 200.000 ton extra zout haalt. Het bedrijf wil dat om een soort buffertje te hebben, mocht een andere put verstopt raken of iets dergelijks.

200.000 ton is ongeveer 2 procent van wat Frisia eerder uit BAS 1 won, en wat 33 centimeter bodemdaling opleverde. ,,Met deze extra winning zou het bedrijf, weliswaar krap, nog binnen de 35 centimeter uit de vergunning blijven. Maar ik ben van mening geworden dat ik de vergunning moet aanhouden.” Als zich echt een probleem voordoet met een andere put, kan Frisia alsnog de aanvraag indienen.

Wat betreft de gaswinning, is Van der Hoeven het er bij nader inzien mee eens dat eerst het onderzoek naar de bodemdaling moet worden afgerond. De resultaten van die studie worden niet eerder dan eind dit jaar verwacht.

Het staat Vermilion overigens wel vrij om zelf te proberen met onderzoeksgegevens aan te tonen dat er écht geen bodemdaling zal optreden door het winnen van 13,5 miljoen kuub gas in 8,5 jaar. Dat is 1 procent van wat tot nu toe is gewonnen. Maar onder druk van de Kamer zal Economische Zaken extra streng beoordelen of die cijfers wel betrouwbaar zijn.

Frisia Zout heeft niet alleen gevraagd of de bestaande vergunningen opengebroken konden worden. Op de achtergrond loopt ook een aanvraag om zout te gaan winnen in de Waddenzee, onder de havenmond van Harlingen, en op het Bildt. Die procedures zijn nu zo ver dat er Milieu Effect Rapportages worden opgesteld. Het duurt nog wel even voor Van der Hoeven aan een beslissing toe is, maar ze zegde toe ook voor deze gebieden geen vergunning te verlenen, ,,voordat er duidelijkheid is over de bodemdalingsconsequenties, en de afhandeling van de daaruit voortvloeiende schade.”