Het beeld in Fryslân komt overeen met het landelijke beeld. Ook in de rest van het land reageerde hooguit 60 procent van de meisjes op de oproep van de gezondheidsdienst. ,,Oars helje wy altyd in faksinaasjegraad fan hast 100 prosint. Dit wie fansels in oare doelgroep, mar wy hienen dochs wol tocht dat wy 80 prosint fan de famkes berikke soenen. Dit falt ús dus hiel bot ôf”, vertelt Gerda Kalsbeek van GGD Fryslân.

De meisjes zijn weggebleven na brieven die via het online vriendennetwerk hyves zijn verspreid. In die brieven werd gezegd dat de prik schadelijke gevolgen heeft, en ervoor kan zorgen dat iemand onvruchtbaar of gehandicapt wordt en zelfs kan overlijden.

De GGD Fryslân was op de hoogte van de internetcampagne. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) waarschuwde al dat er wel eens minder meisjes dan verwacht zouden kunnen komen.

In totaal kregen in Fryslân 15.700 meisjes van dertien tot zestien jaar een oproep om in maart een prik te komen halen. In totaal moeten ze drie prikken halen: nog eentje in april en eentje in september.

Het is niet bekend of de meisjes die nu geen prik hebben gehaald, alsnog een prik kunnen krijgen als ze zich bedenken. ,,Der is net in biezemkampanje pland of sa. Mar miskien feroaret dat noch.”

Vanaf september zit het vaccin tegen hpv standaard in het vaccinatieprogramma van het RIVM: vanaf die tijd krijgen meisjes vanaf twaalf jaar een oproep.

De prik wordt in het rijksvaccinatieprogramma opgenomen om het aantal gevallen van baarmoederhalskanker op termijn met meer dan de helft terug te dringen. Nu krijgen jaarlijks zeshonderd vrouwen deze vorm van kanker, en overlijden er tweehonderd per jaar. De ziekte kan worden opgelopen via het humaan papillomavirus (hpv), wat overdraagbaar is door seksueel contact.

Dit virus kent wel honderd varianten, maar er zijn twee typen die samen 70 procent van alle kankergevallen veroorzaken. Het vaccin beschermt tegen deze twee typen. Besmetting met hpv gebeurt vooral door seksueel contact. Condooms helpen maar weinig, omdat ook huidcontact al besmetting kan veroorzaken.

Critici stellen dat er nog veel onzekerheden zijn over de bijwerking van het vaccin. Het RIVM spreekt dit tegen: in andere Europese landen wordt al veel langer gevaccineerd tegen hpv en daar zijn ook geen ernstige bijwerkingen bekend.