Leeuwarden - Honderden Friese dak- en thuislozen kunnen na volgend jaar mogelijk niet meer geholpen worden door opvanginstellingen. Het rijk wil 3,7 miljoen euro bezuinigen op de sector in Fryslân. Dat geld gaat naar opvang in de Randstad. Van alle Nederlandse gemeenten wordt Leeuwarden het meest gekort.

Als de plannen doorgaan, verliest de Friese opvang bijna een derde van het huidige budget. Tussen de vier- en vijfhonderd Friezen in een kwetsbare positie kunnen dan niet meer worden geholpen, becijfert Zienn, dat in Fryslân veel thuislozen opvangt. De potentieel getroffen groep bestaat uit daklozen, mensen met schulden waarvoor huisuitzetting dreigt, en Friezen die na een leven op straat weer in de burgermaatschappij willen terugkeren.

Staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) wil het budget dat zij heeft voor maatschappelijke opvang op een andere manier gaan verdelen tussen de 43 Nederlandse gemeenten die verantwoordelijk zijn voor de opvang in hun regio. Voor Fryslân is dat Leeuwarden.

Volgens de voorlopige ideeën van de staatssecretaris zouden 27 van die gemeenten miljoenen euro’s moeten inleveren. De overige zestien gemeenten krijgen volgens dit voorstel ongeveer hetzelfde bedrag als voorheen. Enkele gaan er, dankzij de besparing elders, bijzonder op vooruit. Het meeste voordeel hebben de grote steden Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag. Zij krijgen er 18,4 miljoen euro bij.

Dat is niet toevallig: de vier grote steden vragen het ministerie al jaren om extra budget. Met de nieuwe manier van geld verdelen wil Bussemaker juist voor hen geld vrijspelen.

Meest gekortVan alle Nederlandse gemeenten wordt Leeuwarden het meest gekort. Ter vergelijking: Arnhem dreigt 2,3 miljoen euro te verliezen. De Friese opvangsector komt er zo slecht van af omdat het tot voor kort veel projecten die thuisloosheid moeten voorkomen, kon betalen vanuit de AWBZ. Dat mag sinds kort niet meer. De herverdeling van het geld komt daar nog overheen.

Leeuwarden, en dus Fryslân, wordt gestraft voor goed gedrag, vindt verantwoordelijk wethouder Sluiter van Leeuwarden. ,,Het is een puur administratieve herverdeling. Er wordt niet gekeken wie goed bezig is en wie niet. Landelijk lopen we vooraan met bijvoorbeeld de preventie van dakloosheid, maar we moeten het meest inleveren.”

Sluiter vreest afbraak van de voorzieningen in Fryslân als het nieuwe verdeelmodel wordt ingevoerd.

Opvangorganisatie Zienn zal afdelingen moeten sluiten, vreest directeur Kees van Anken. Ook de recente Friese praktijk om verspreid over de provincie meerdere kleine opvangadressen te bouwen, in plaats van één massaal gebouw in Leeuwarden, komt in gevaar. Die ‘gespreide’ aanpak blijkt er juist voor te zorgen dat voormalig thuislozen zich prettiger voelen en weer sneller een gewoon leven aankunnen. Deze gespreide aanpak is bovendien uniek in Nederland.

Dramatische gevolgenOok Fokko Jan van der Ploeg van hulpinstelling Limor vreest ,,dramatische gevolgen”. Hij voorziet dat nagenoeg elke vorm van hulpverlening - van preventie tot crisisopvang - in de problemen zal raken. Aanzienlijk meer mensen zullen door opgelopen (financiële) problemen uit hun woning worden gezet.

Wethouder Sluiter verwacht dat dan de overlast op straat zal toenemen. ,,Er zullen meer menselijke drama’s zijn. En die drama’s worden groter.”

Wat de wethouder betreft is de race echter nog niet gelopen. Hij gaat ,,op zo kort mogelijke termijn” in gesprek met het ministerie van Volksgezondheid. Alle betrokken wethouders spreken komende maand over het plan. Ook moet de Tweede Kamer nog akkoord gaan met het voorgestelde nieuwe verdeelmodel. Dat moet eind februari gebeuren.