De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
maandag 23 april

Regiodinsdag, 9 september 2008

Onderzoek naar Friese koopvaardijgeschiedenis met Deense Sonttol-registers
Dossier Oostzeehandel digitaal

Leeuwarden - De registers van de tolheffing bij de Sont zijn over pakweg twee jaar op internet te raadplegen. De Rijksuniversiteit Groningen en Tresoar gaan een elektronische database aanleggen van die gegevens over de Oostzeehandel tussen 1497 en 1857.

Een projectteam gaat daarmee vervolgens een groot onderzoek doen naar de Friese koopvaardijgeschiedenis. Met het digitaliseren van de originele tolgegevens, die bewaard worden in het Rijksarchief in Kopenhagen, komt volgens directeur Bert Looper van Tresoar, het Fries historisch en letterkundig centrum, een schat aan informatie over de Friese economische geschiedenis beschikbaar.
,,Het openbaar maken van dit register kan ons veel leren over de Europese economie uit die tijd. De Friezen speelden een cruciale rol in de handel tussen het zuiden en het noorden en oosten van Europa. Nederland verdiende meer aan deze handel, dan aan die met Azië en het Caraďbisch gebied’’, zegt Looper.
In de registers staan 1,7 miljoen doorvaarten geregistreerd, van schepen die tussen 1497 en 1857 vanuit Zuid-Europa naar de Oostzee wilden. De helft van die schippers was Nederlands. ,,En de helft daarvan was Fries”, zegt Looper. ,,Dat geeft aan hoe belangrijk de Friezen waren in het Europese economisch systeem van die tijd.”
De registers van de tolheffing bij de Sont, een nauwe zeestraat die de Noordzee verbindt met de Oostzee, zijn belangrijke bronnen voor de economische en maritieme geschiedenis van Nederland en de rest van Europa. ,,Eigenlijk was de Sont hét grote belastingkantoor van de Europese Oostzeehandel”, zegt Looper. ,,Alle schepen die naar de Oostzee wilden, moesten er langs.”

Superskűtsjes

Friezen voeren op ,,superskűtsjes”, vertelt Looper. Ze brachten luxeproducten, zoals textiel en wijn, uit Zuid-Europa naar het Noorden. Vanuit het Oostzeegebied werd vervolgens onder meer graan, leer en vis meegenomen. In de registers is veel informatie over de schippers en reders te vinden. Zo staan hun namen vastgelegd, maar ook hun woonplaats, de haven van vertrek, de lading en de bestemming.
Tresoar en de RuG hebben een aanbesteding lopen voor de digitaliseer-klus. Looper verwacht dat het eigenlijke werk zo’n twee jaar in beslag zal nemen. Als dat klaar is, begint de universiteit het grote onderzoek naar de Friese koopvaardij in de zeventiende en achttiende eeuw.
,,We kunnen dan onder meer te weten komen welke Friese havens belangrijk waren”, zegt Looper. Ook amateur-genealogen in Fryslân zullen baat hebben bij de database, verwacht hij. ,,De familiebanden van de schippers zijn ook te onderzoeken aan de hand van de registers.”
Tresoar en de RuG hebben van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) 1,2 miljoen subsidie gekregen voor het project. Ook enkele particuliere Friese fondsen dragen bij in de totale kosten van 1,7 miljoen.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties