De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 22 november

Regiovrijdag, 29 augustus 2008

Museum Willem van Haren exposeert ‘Een eeuw beroepsonderwijs in Heerenveen’
Vrees voor heertjesgedrag van de leerlingen
ANNEKE VISSER
Heerenveen - ,,Daar staat het nu, het forsche gebouw, dat met zijn sobere, en toch in smaakvollen stijl gehouden belijning, zijn rijkdom aan lichtscheppingen, zijn ruime afmetingen en door heel zijn voorkomen u reeds van verre toeroept: ik ben een school, de nieuwe Heerenveensche ambachtsschool.”
De eerste zin van een krantenartikel uit 1908 vertolkt het enthousiasme waarmee de ambachtsschool van Heerenveen dat jaar de deuren opende. Die start had heel wat voeten in de aarde gehad. Gedeputeerde Staten wezen het eerste subsidieverzoek af, want er waren de afgelopen jaren immers al drie ambachtsscholen in de provincie opgericht: Leeuwarden, Harlingen en Sneek.
Daarbij waren de bestuurders sceptisch over de nieuwe onderwijsvorm. ,,Ze vonden dat het praktische onderwijs bij de patronen thuis hoorde”, vertelt Frederique van der Palm, conservator van Museum Willem van Haren in Heerenveen. ,,Ze waren bang dat de leerlingen zich als heertjes zouden gaan gedragen.”
Van der Palm richtte samen met Jos van Es in het museum een tentoonstelling in over honderd jaar beroepsonderwijs in Heerenveen. Morgen wordt de expositie geopend, met een documentaire over de school van toen en nu, oude foto’s, diploma’s, werkstukken, lesmateriaal én een voor de gelegenheid gebouwde maquette van het gebouw aan de Burgemeester Falkenaweg.

Fusie

Onderwijsinspecteur De Groot maakte zich hard voor de oprichting en wist de provinciale jaarlijkse subsidie van tweeduizend gulden alsnog binnen te slepen. In het nieuwe gebouw van architect Brandsma begonnen honderd jaar geleden 29 leerlingen aan een opleiding in een van de drie richtingen: smeden, timmeren en schilderen.
De ambachtsschool bleef nooit hetzelfde. Het leerlingenaantal groeide in die tien jaar tot 82. De Avondtekenschool van Schoterland werd er in ondergebracht, en het aanbod van vakken breidde zich vervolgens nog uit met een opleiding tot elektriciën in 1921, een cursus autogenisch en elektrisch lassen, metselen in 1935 en een jaar later motorvoertuigen.
In 1937 volgde de eerste interne verbouwing; twintig jaar later werd flink aangebouwd: een bakkerij, kantoorruimten, een gymnastieklokaal en een kantine. Het leerlingaantal bleef gestaag doorgroeien. Na de fusie met de huishoudschool in 1984 - en daarmee de komst van de eerste vrouwelijke leerlingen - was het leerlingaantal extreem hoog. Verdeeld over allerlei noodlocaties in Heerenveen telde de school in hoogtijdagen twaalfhonderd leerlingen.
Nieuw pand
De laatste aanbouw was in 1991, van onder meer een nieuwe kantine. Nog was het gebouw te klein en in 2003 besloot de school - die sinds 1984 de naam draagt van Scholengemeenschap voor Beroepsvoorbereidend Onderwijs (SBO), tot de bouw van een nieuw pand. Nog voor het einde van dit jaar hoopt de nog altijd zelfstandige vmbo-school, met nu zo’n 325 leerlingen, gehuisvest te zijn aan de Ds. Kingweg.
,,De geschiedenis van het gebouw weerspiegelt de verandering in het onderwijs”, zegt Van der Palm. ,,Het is voortdurend in beweging. Steeds weer komen er vakken bij en veranderen de inzichten over de manier waarop de lessen gegeven moeten worden.”
Van die geschiedenis valt wat te leren, vindt Van Es, met de tegenwoordige hang naar de terugkeer van het praktisch onderwijs in gedachten. ,,Je ziet aan het verhaal van de ambachtsschool dat het onderwijs nooit goed genoeg bevonden werd. Steeds weer moest het anders, almaar theoretischer. Toch blijven er altijd jonge mensen die niets liever doen dan met hun handen werken.”
Wellicht biedt de expositie in het museum inspiratie voor onderwijskundigen. Uitvergrote oude foto’s, die de Heerenveense fotograaf La Roche Busé in de beginjaren in de lessen maakte, sieren de muren. In vitrines liggen diploma’s, cijferlijsten, krantenknipsels, promotiefolders en examenwerkstukken - waaronder dat van kunstenaar Ids Willemsma.

Lasmachine

Vakgereedschap, neergezet op enkele pilaren, verwijst naar de verschillende praktijkopleidingen. De lasmachine van zo’n tachtig jaar oud was moeilijk te tillen, vertelt Van Es lachend. Van der Palm wijst enthousiast naar de potjes verf en de kwasten die ze ergens op de zolder van de school vond.
,,We mochten meenemen wat we wilden”, zegt Van Es. ,,De school reageerde verrast op ons voorstel een expositie aan hun honderdjarig bestaan te wijden. We vonden het de moeite waard, temeer omdat het schoolgebouw straks niet meer als zodanig gebruikt wordt.” De gemeente heeft plannen alle aanbouw te slopen en van het oorspronkelijke gebouw uit 1908 een appartementencomplex te maken.
Met het vertrek van de SBO uit de Burgemeester Falkenaweg sluit Heerenveen een bijzonder stukje geschiedenis af, zegt Van der Palm. ,,Ik hoop dat er straks niet al te veel verandert aan het pand. Het blijft beeldbepalend voor Heerenveen.”
De tentoonstelling ‘SBO Heerenveen 100 jaar. Een eeuw beroepsonderwijs’ wordt morgen geopend en is te zien tot en met 26 oktober in Museum Willem van Haren in Heerenveen

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties