Leeuwarden - Boerderijen die zelf melk verwerken tot zuivelproducten krijgen geen vermindering van het aantal controles. De sector had daarop aangedrongen. Kleine zuivelboerderijen krijgen het steeds moeilijker omdat ze kosten van de controles niet meer kunnen opbrengen. Volgens de branche zou het aantal controles verminderd kunnen worden wanneer de betrokken bedrijven mee zouden doen aan de ‘Hygiënecode voor de boerderijzuivelaar’ van het Productschap Zuivel.

Minister Klink van Volksgezondheid ziet echter geen mogelijkheden om het aantal controles omlaag te brengen. Bereiders van zuivelproducten moeten op basis van verordeningen van de Europese Unie worden erkend. Omdat de bedrijfstak rauwmelkse zuivelproducten voortbrengt kan de frequentie van een keer per jaar niet nog verder teruggebracht worden, stelt Klink.

De minister vindt het wel belangrijk dat de sector de kennis over de hygiënische productie van de ambachtelijke zuivelproducten op peil brengt en houdt, maar dat moet de sector zelf goed organiseren. Een adequaat kennisniveau op het gebied van hygiënisch werken kan leiden tot minder inspectiekosten omdat een controle dan niet veel tijd in beslag hoeft te nemen.

De code die het productschap heeft opgesteld kan de betrokken bedrijven al wel veel lasten en werk besparen. Het geeft de betrokken zuivelbereiders meer inzicht in bijvoorbeeld de hygiënevoorschriften. Een jaarlijkse controle blijft daarbij echter wel van groot belang om een goede naleving van de hygiënevoorschriften in deze bedrijven te realiseren, meldt Klink.

Cootje den Hartogh van de Kollumer Zuivelboerderij vindt het jammer dat er niet minder gecontroleerd kan worden. ,,Er zijn een paar regels waarover ik me opwind. Zo moet bij de karnemelk die we verkopen de dop verbonden worden met de fles. Die regel is bedoeld om te voorkomen dat een klant uit de karnemelkfles drinkt en deze weer terugzet. Dat komt natuurlijk nooit voor. Maar wij worden wel gedwongen een strip aan te brengen op de dop. Omdat de karnemelk gekoeld staat, wil die strip vaak niet goed plakken en als we sterkere lijm gebruiken dan wil de strip weer niet los.”

Den Hartogh, die jaarlijks zo’n 50.000 kilo melk verwerkt, zegt dat sommige regels noodzakelijk zijn. ,,Maar het was mooi geweest als een paar van die onzinregels geschrapt hadden kunnen worden.” Ze wijst erop dat het voor kleine zuivelboerderijen steeds moeilijker wordt om te blijven bestaan. Iedere zes tot acht weken moeten de producten in het laboratorium worden gekeurd voor 300 euro per controle. Daarnaast moet de inspectie worden betaald, inclusief voorrijkosten. ,,Het volledig doorberekenen van die kosten is voor kleintjes niet altijd haalbaar. Je ziet dan ook dat de zuivelbedrijven steeds groter worden en dat er hier en daar al ambachtelijke fabrieken worden opgezet.”

Jaap Hartog van geitenkaasboerderij De Molkerij in Oude Bildtzijl pleit voor een andere manier van controleren. ,,Nu worden ze aangekondigd, maar er zouden onverwachte controles moeten komen. Dan kun je zien wie goed is en wie niet. De bedrijven die altijd prima scoren kunnen dan volstaan met minder controles en de bedrijven die de zaak niet goed voor elkaar hebben krijgen vaker de inspectie op bezoek.”

Momenteel zijn er in Nederland nog ruim 400 boerengezinnen die zich hebben gespecialiseerd in het zelf verwerken van de melk van hun koeien tot een breed assortiment boerenzuivelproducten, inclusief de rauwmelkse boerenkaas. Fryslân telt op dit moment 16 zuivelboerderijen.