De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
donderdag 19 april

Hoofdartikeldonderdag, 14 augustus 2008

Het Friese Merenproject...
Eind deze maand wordt met het muziek- en theaterstuk De Rite fan Wetter gevierd dat de eerste fase van het Friese Merenproject zo goed als klaar is. Daar schuilt een enorme investering achter waarmee sinds het eerste Plan van Aanpak verscheen (in december 2000) veel is verbeterd in vooral de wateren in de zuidwesthoek van de provincie, en aan de voorzieningen en de natuur eromheen.
Omdat die investeringen zijn opgeknipt in een stuk of driehonderdvijftig afzonderlijke deelprojecten, zie je het er niet zo aan af, maar het Friese Merenproject kan met recht een van de schaarse Grands Traveaux genoemd worden die Fryslân rijk is. En heel anders dan de soms megalomane statusobjecten waarmee Franse presidenten zo graag indruk maken, is het merenproject niet louter schoonheid maar vooral ook nut. Het voegt zich naar de sterke waarden van de provincie (ruimte, kleinschaligheid, variatie) en versterkt die. Het geeft veel méér mensen de mogelijkheid door Fryslân te varen zonder dat daardoor meer filevorming ontstaat. Sterker nog, de vijf aquaducten die zijn aangelegd, hebben de ergernis over lange wachttijden zowel voor bootjevaarders als wegverkeer sterk verminderd.
Behalve de bouw van aquaducten zijn dorpskernen opgeknapt, tientallen vaste bruggen verhoogd, fietspaden aangelegd, sanitair en aanlegvoorzieningen geplaatst, alternatieve waterroutes bevaarbaar gemaakt en natuurgebied ingericht of versterkt.
Toch heeft het project momenteel de status van hoofdpijndossier. Provinciale Staten moeten binnenkort knopen doorhakken over de afronding van het project. En het is onzeker of dat gebeurt. Halverwege de rit draaiden de Europese Unie en Den Haag de subsidiekraan dicht; het provinciebestuur is sindsdien op zoek naar alternatieve geldbronnen om de begroting passend te maken. Het gaat om honderden miljoenen. Tot nu toe bleef een opgewekte bekendmaking dat die zijn gevonden, uit.
Een tweede reden waarop de tweede fase kan sneuvelen, is de onzekerheid over de effecten van het project. De plannenmakers verwachten dat het project in zijn geheel 580 vaste banen, 4300 tijdelijke banen en 17.000 extra bootpassages per dag oplevert, en dat de opvarenden van al die extra boten een jaarlijkse extra besteding van twintig tot vijfentwintig miljoen euro zullen doen.
We zijn nu halverwege de rit, maar dat soort aantallen worden vandaag de dag nog niet geteld - en dat is nog een eufemisme. ,,Er zijn miljoenen Nederlanders op vakantie maar ze zitten niet in Fryslân”, vatte een recreatieondernemer uit het gebied kort voor de bouwvak de gevoelens van de branche samen. De Noordelijke Rekenkamer hief in februari een waarschuwende vinger over het voorspelde rendement en over de rekenkunde van de plannenmakers. Waarvan akte.
...en de visie
De narigheid met de vraag wat projecten van deze omvang zullen opleveren, is dat die eigenlijk niet goed beantwoord kan worden. Er zijn rekenmodellen voor, maar er blijven veel onzekerheden over hoe de economie en de smaak van de vakantiegangers zich op langere termijn gaan ontwikkelen - om maar een paar factoren te noemen. Risico’s zijn onvermijdelijk. En de teneur in Nederland is er een van voorzichtigheid, na een paar andere grote projecten die algemeen worden aangeduid als financiële fiasco’s (HSL, Betuwelijn). De rekenaars winnen het van de visionairs - het afblazen van de Zuiderzeelijn is er een recent voorbeeld van. De kosten- en batenanalyses hebben een bijna onaantastbare status: als die niet keihard in het voordeel van de baten uitvallen; schrijf uw plannen dan maar op uw buik.
Gedeputeerde Staten hebben reden zich zorgen te maken over de aanstaande discussie rond fase twee. Tijdens een debat in april concludeerden Provinciale Staten in meerderheid dat het provinciebestuur ,,te veel” geld wil uitgeven. Er moest een betere onderbouwing komen van te verwachten werkgelegenheidseffecten, voordat PS bereid zijn carte blanche te geven voor afronding van het Merenproject.
Het is te hopen dat Gedeputeerde Staten met degelijk rekenwerk komen. Zo niet, dan is het wel erg gemakkelijk afblazen. Als het rekenwerk deugt en het kost meer dan gedacht en levert naar het nu laat aanzien minder op dan gedacht, dan komt het aan op de visie van de dames en heren politici. Laten ze zich in hun overwegingen leiden door voorspellingen over werkgelegenheid? Of hebben ze het lef van visionairs, dat ze zo node hebben gemist ten aanzien van de snelle treinverbinding met het Westen?

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Projecten van deze omvang werken niet op korte termijn. Kijk naar de
Betuwelijn, aanvankelijk was het drie keer niks, maar nu komt er schot in
en is de animo groot. We mogen aannemen dat volgend jaar de
belangstelling voor Friesland vanaf het water sterk stijgende is. Ter
illustratie: In 1968 was er geen kip op de weg toen ik per auto van
Zwolle naar Amersfoort reisde over de nieuwe 4-baans weg, die net
daarvoor was opengesteld. Dat werd snel anders..

H.Goossensen, Burum - vrijdag, 15 augustus 2008


hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties