De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 22 november

Regiodinsdag, 22 juli 2008

‘Even naar de beurs’ om een paar boeken te lenen

Hergebruikt

Gebouwen worden ontworpen naar hun functie. Maar er zijn fabrieken, gemeentehuizen en boerderijen die inmiddels heel anders worden gebruikt. Het Friesch Dagblad bezoekt deze zomer een aantal daarvan en tekent de verhalen op van de nieuwe gebruikers. Vandaag: de bibliotheek in Leeuwarden.

ANJA MAST
Leeuwarden - ,,Vind je het niet vervelend dat iedereen je daarboven ziet zitten?”, wordt de zestigjarige Johan Vellinga uit Leeuwarden wel eens gevraagd. Vanuit zijn kantoor, dat lijkt te zweven boven de rijen met boeken, kijkt hij uit over de hele uitleenzaal van de bibliotheek waar hij werkt. Het gevoel bekeken te worden, heeft hij juist helemaal niet. ,,Ik zit hier op een hartstikke mooie plek. Bovendien kijken de meeste bezoekers amper naar boven, die lopen gewoon in en uit voor een boek.”
Hij was er niet bij toen de openbare bibliotheek van Leeuwarden in 1980 van de Tweebaksmarkt naar het ruime Beursgebouw aan de Wirdumerdijk verhuisde. Maar toen hij er een paar jaar later, in 1986, als hoofd interne dienst kwam werken moest hij constateren dat veel klanten toch nog steeds ‘naar de beurs’ en niet naar de bibliotheek gingen voor een dosis leesvoer. ,,Dat was erg hardnekkig”, zegt Vellinga lachend, ,,maar het zakt langzamerhand af.”
Het Beursgebouw werd in 1880 gebouwd, met op de begane grond de boter- en kaaswaag en op de eerste verdieping een grote zaal waar werd gehandeld in landbouwproducten. Door de modernisering was er na de jaren dertig al geen groot gebouw meer nodig om goederen te wegen en bijeen te komen om te onderhandelen. Inkoop en verkoop kon ook per telefoon. Toen de laatste officiële beursdag eind 1979 werd gehouden, werd het gebouw al lang niet meer alleen voor dat doel gebruikt. ,,Er werd gesport, maar er waren ook muziekconcerten en exposities. De wat oudere Leeuwarders, waar ik mijzelf inmiddels ook onder kan rekenen, hebben het gebouw dus in meerdere functies gekend. Iedereen heeft er wel iets mee”, legt Vellinga uit. ,,Ik heb er danslessen gehad toen ik een jaar of zeventien was en ik geloof dat ik hier later zelfs ben geweest om aangifte te doen van de geboorte van mijn kind, toen je daarvoor tijdelijk naar een zaaltje moest hier.”
Tijdens de herinrichting tot bibliotheek zijn veel kenmerken van de beurs bewaard gebleven. Waar vroeger handelaren in groepjes bijeenkwamen, staat nu een zwevende stalen constructie waarin de kantoorruimte voor werknemers gehuisvest is. Dat is gedaan om het pand zoveel mogelijk tot zijn recht te laten komen, legt Vellinga uit. ,,Het staat helemaal los van de binnenmuren. Je kunt bij wijze van spreken het gebouw optillen en dan blijft deze constructie staan, en andersom ook.”
Om goed gebruik te kunnen maken van de ruimte in het gebouw moest er echter ook een aantal dingen sneuvelen. Vellinga: ,,Wat veel mensen nog steeds jammer vinden is dat bij de herinrichting de oude monumentale trap die naar de beurszaal leidde is weggehaald om ruimte te maken voor de balie.”
Wat wel is gebleven zijn de bronzen toegangsdeuren, de zuilen en de ornamenten aan het plafond, maar afgezien daarvan is er niets wat specifiek herinnert aan de beurs of de waag. Of toch wel? ,,Overal in het gebouw zit een bepaalde symboliek in de ornamenten, die verwijst naar de handel, maar om ze goed te kunnen zien moet je wel een stijve nek riskeren.”
Zo is helemaal bovenaan de zuilen een staf te zien, met daaromheen twee slangen, die verwijst naar Mercurius: de Romeinse god van de handel.

Stukjes rails

Bij een latere verbouwing in de bibliotheek werden geheel onverwacht nog dingen van de waag teruggevonden. ,,Onder de vloer vonden we kleine stukjes rails van een spoorbaantje dat vermoedelijk gebruikt werd om goederen het gebouw binnen te rijden. Een leuke verrassing.”
Tegelijkertijd kleeft er voor Vellinga ook een nadeel aan het pand. ,,Het is een monument en dat brengt de nodige beperkingen met zich mee. Stroomkabels kun je niet zomaar aanleggen en door het hoge plafond is ook de temperatuur in het gebouw moeilijk te regelen. In de zomer kan het hier bloedheet worden. Maar afgezien daarvan is het natuurlijk fantastisch om in een gebouw als dit te mogen werken.”

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties