Het Bildt - In het door door de Verenigde Naties uitgeroepen Jaar van de Aardappel pakt de organisatie van de Bildtse Aardappelweken flink uit. De aardappelweken worden gehouden van vandaag tot en met 13 juli. Dat gebeurt verdeeld over acht schuren van historische boerderijen in de Noord-Friese gemeente. De start vond gisteren plaats tijdens een landelijk symposium voor de aardappelsector. Een van de sprekers was gedeputeerde Anita Andriesen die als echte ‘Bilkert’ een thuiswedstrijd speelde. ,,Het voelt voor mij alsof dit de belangrijkste toespraak uit mijn bestuurlijke loopbaan is en zal zijn.”

Het was volgens haar terecht dat op het Bildt de stichting Bildtse Aardappelweken werd opgericht met als doel de aardappel, en meer in het bijzonder de pootaardappel, extra onder de aandacht van de bevolking te brengen. ,,Want de pootaardappelteelt is de levensader voor de landbouwstreek van Noord-Fryslân, en van het Bildt in het bijzonder.” Volgens Andriesen zijn er maar weinig mensen die weten hoe belangrijk de pootaardappelsector op wereldschaal is: Nederland heeft 50 procent van de wereldmarkt in handen, Noord-Fryslân heeft binnen Nederland een aandeel van 50 procent en een kwart daarvan wordt weer gevormd door Bildtse bedrijven, die gemiddeld groter zijn en meer hectares pootaardappelen hebben dan de rest van Noord-Fryslân. ,,Dus de stelling is gerechtvaardigd dat, waar Noord-Fryslân 25 procent van de wereldmarkt in handen heeft, het Bildt zo’n 10 procent van de wereldmarkt bepaalt.”

Het LEI rondde in december 2007 een onderzoek af naar kostprijs van pootaardappels. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van HZPC, naar aanleiding van de slechte jaren 2003, 2004 en 2005. Gemiddeld werd er over 2005 een kostprijs van rond de 25 cent per kilogram gerekend, de opbrengsten kwamen uit op twintig cent per kilogram.

,,Gelukkig pakten 2006 en 2007 beter uit, met opbrengsten van rond de 28 cent per kilogram”, aldus Andriesen. ,, Hoe 2008 zal zijn is nog in de toekomst kijken: in het Agrarisch Dagblad van vorige week stond het bericht dat de Keuringsdienst van de NAK minder pootgoed heeft afgekeurd of in klasse verlaagd dan vorig jaar. Het was de keurmeesters wel opgevallen dat in het Noorden de aardappelen slecht gegroeid zijn vanwege te weinig regen. Anderzijds zijn de verwachtingen voor het komende jaar door handelshuis HZPC goed genoemd vanwege een prognoseprijs van aardappelen begin dit jaar van 35 cent per kilogram. Het is spannend en het blijft afwachten. Maar het is wel van groot belang dat de primaire sector economisch gezond blijft.”

De pootgoedsector moet zich volgens de gedeputeerde blijven inspannen om de internationale concurrentiepositie te behouden. ,,Dat gaat niet vanzelf. Het betekent dat niet alleen de besten goed moeten presteren, maar dat men gemiddeld óók goed presteert. Het betekent: blíjven werken aan vakmanschap en ondernemerschap, de kwaliteit moet hoog zijn, nog hoger worden om te kunnen meedoen. De traditionele verbinding in de pootaardappelwereld, een sterke keten van de drie o’s: ondernemers, onderwijs en overheid, zou versterkt kunnen worden om zo de kwaliteit te verbeteren. Een pootgoedacademie zou daarom wat mij betreft een goed initiatief zijn.”

Andriesen vindt het dan ook jammer dat dit initiatief nog steeds niet goed van de grond is gekomen. ,,Het zingt al een aantal jaren rond, maar is nog steeds niet gerealiseerd.” Upt Hiddema, pootaardappelteler uit Noord-Fryslân en voorzitter van de sectie Akkerbouw Groningen/Fryslân van LTO-Noord zet zich er hard voor in. ,,Een provinciaal bestuur dat faciliteert: wij leveren graag een bijdrage aan een pootgoedacademie net zoals we dat bij de melkveeacademie hebben gedaan. En als een landelijke organisatie nog lang op zich laat wachten, is ons advies aan de Friese telers: volg het initiatief van Groningen en start met een regionale pilot.”