Hallum - Komen er straks algenkoekjes van de Helwa Wafelfabrieken in Hallum? En worden die dan met een vrachtwagen die rijdt op algendiesel naar de supermarkten gebracht? Het zou zomaar kunnen: in ieder geval komen de microscopische eencellige plantjes straks in overvloed beschikbaar in Ferwerderadiel.

Veeboeren Jan en Douwe Zijlstra presenteerden gisteren hun ideeën voor een algenkwekerij op hun boerderij Kelstein aan de Kelnerswei tussen Hallum en Wânswert. Op een hectare land leggen ze 2136 meter doorzichtige pvc-buizen, waarin ze volcontinu water en algen rondpompen. Alles wat die algen nodig hebben om lekker te groeien, komt uit de mestvergister van de Zijlstra’s: warmte, CO2 en mineralen.

,,Een volledig gesloten systeem dus”, zegt Dick Broekhuis van adviesbureau Crassus uit Deventer, dat het project gebruikt als eerste grootschalige test voor algenteelt. In Zeeland staat ook al een kwekerijtje, maar dat is veel en veel kleiner. ,,Daar oogsten we drie kilo per dag: bij deze hopen we 2160 kilo per dag te halen, negentig kilo per uur.”

Uit een derde van de algen kan op het eigen terrein Pure Plantaardige Olie worden geperst, dat vervolgens op een bioraffinaderij kan worden verwerkt tot biodiesel. De rest heet ‘algenkoek’: ,,Dat spul zit boordevol eiwitten, suikers en mineralen”, legt Broekhuis uit. Volgens hem zijn daar genoeg geďnteresseerden voor. ,,Afhankelijk van de kwaliteit die we weten te halen kan het gebruikt worden voor geneesmiddelen - het zit boordevol van die populaire Omega3-vetzuren - voor consumptie of als veevoer. En als er onverhoopt eens een slechte lading bijzit, kan het zo weer de mestvergister in.”

Je moet de algenkwekerij eigenlijk zien als een logisch verlengstuk van de mestvergister, zegt Jan Zijlstra. Op die manier zijn hij en zijn zoon Douwe er ook in gestapt: ,,We moesten van onze reststromen uit de vergister af.” Tot nu toe wordt het grootste deel van het digestaat - het mengsel van mest en maďs dat overblijft nadat het biogas eruit is gegist - uitgereden over het land. Maar dat mag niet onbeperkt en het zou ook niet goed zijn voor het land.

Het biogas wordt in een generator opgestookt om er elektriciteit van te maken. Daarbij komt CO2 vrij en warmte, die tot nu toe ook gewoon de lucht in vliegen. ,,Er komt een moment dat boeren verplicht worden daar iets mee te doen”, aldus Zijlstra, ,,dat kunnen we maar beter voor zijn: nu is er nog tijd om te experimenteren.”

Want het lijkt eenvoudig: het broeikasgas aftappen en de kwekerij inpompen, beetje digestaat erbij voor de mineralen en dan opwarmen met de warmte uit de generator - maar er zijn nog heel veel vragen. Wat is de juiste verhouding? Hoe zorg je ervoor dat de algen steeds dezelfde kwaliteit hebben? En hoe garandeer je dat aan je klanten? ,,Stel dat Helwa er koekjes van wil maken, dan moet er wel een certificaat van de Voedsel- en Warenautoriteit bijzitten dat het betrouwbaar spul is”, zegt Broekhuis.

Niet voor niets volgen behalve Crassus en DLV Plant (voorheen de Dienst Landbouw Voorlichting) nog een waslijst aan bedrijven en instellingen het project op de voet. De gemeente Ferwerderadiel bijvoorbeeld ook, want het huidige bouw- en milieuvergunningenstelsel is niet bepaald afgestemd op dergelijke creatieve bouwwerken. ,,Wij helpen dit specifieke project langs alle kliffen van de huidige regelgeving en gebruiken die kennis om nieuwe, toekomstbestendige regels te kunnen maken”, vat wethouder Talsma zijn bemoeienis samen.

Ook helpt de gemeenten bij de contacten met andere overheden en met financiers en subsidiegevers. Want de Zijlstra’s doen een investering van meer dan een miljoen euro en dat dragen ze liever niet helemaal alleen. ,,Zeker niet omdat het een leerproces is waarvan anderen ook een hoop kunnen opsteken”, zegt Jan Zijlstra.