Frisia maakte maandag bekend dat het bij de minister van Economische Zaken drie gebieden heeft gereserveerd voor toekomstige zoutwinning: de Waddenzee westelijk van Harlingen en de ondergrond van de gemeenten het Bildt en Menaldumadeel. Daarnaast wil het bedrijf onderzoeken of er nog extra zout te halen valt uit de bestaande winputten bij Tzummarum en Oosterbierum. De vergunningsaanvragen voor het Bildt en Menaldumadeel zouden vooral gelden als optie om op terug te vallen, als winning onder de Waddenzee niet mogelijk blijkt door de strenge natuurwetgeving.

Jukema noemt de plannen ,,gewoon hartstikke fout”: ,,We hebben allemaal gezien welke desastreuze gevolgen de huidige activiteiten hebben: waarom dan nu alsnog doorgaan?” Laat het Zout maar Zitten had de stap van Frisia overigens wel verwacht. ,,Dat bedrijf heeft zoveel investeringen gedaan; die zullen ze echt niet zomaar opgeven nadat in 2013 de huidige vergunningen aflopen.”

Een belangrijk verschil met de huidige zoutwinningsactiviteiten is er echter wel. Bij de opening van de fabriek, in 1996, werkten de provincie en de gemeenten volop mee aan het afgeven van de vergunningen. Frisia (toen nog Frima) zorgde voor veel werkgelegenheid en op schade door bodemdaling rekende niemand.

Inmiddels is het college van Gedeputeerde Staten officieel tegen iedere uitbreiding van de zoutwinning onder land en ook de gemeenten laten weten dat ze er niet op zitten te wachten. Jukema: ,,Wij verwachten dat dit niet alleen een papieren toezegging zal zijn. Tot nu toe verschuilen de overheden zich wel eens achter hun positie: ‘We hebben alleen een adviserende rol’. Volgens mij moeten ze nu gewoon actief strijden tégen de zoutwinning. Juridische acties, samen met ons.”

Wethouder Van der Meer van Menaldumadeel: ,,Het moge duidelijk zijn dat we de zoutwinning liever buiten onze gemeente houden. Maar het nieuws is nog vers, we weten nog weinig van de consequenties. Wel gaan we zeker samen met het Bildt uitzoeken welke opties open liggen om dit te keren. Maar om als gemeente op dezelfde manier actie te gaan voeren als de actiegroep, dat lijkt me een grote stap.”

Barricaden

Ook wethouder Haarsma van

het Bildt vindt het wat te ver

gaan om nu al samen met de actiegroep de barricaden op te gaan. ,,Eerst maar eens goed met gedeputeerde Galema praten om te kijken hoe de provincie hierin staat. En dan in ieder geval één blok vormen, want bij individuele acties is ook niemand gebaat.”

Gedeputeerde Galema zelf denkt dat de provincie zich bij zijn rol van adviseur van het Rijk moet houden en niet via de rechter zijn gelijk moet proberen te halen. ,,We moeten niet vergeten dat Frisia in feite alle recht heeft om uitbreiding onder land na te streven. Ze hebben een concessie voor zestig jaar, waarvan er nu ongeveer tien om zijn. Wij willen daar graag van af, maar dat heeft alleen kans van slagen als we ze een alternatief bieden.” Volgens Galema is het positief dat Frisia het nu nog niet hard speelt, maar zelf onderzoek doet naar zoutwinning onder de Waddenzee. ,,De provincie wil graag samen optrekken met de fabriek om dat mogelijk te maken. Winning onder zee is de beste garantie dat het onder land niet verder gaat.”