De conferentie die gisteren werd gehouden in het Dienstencentrum van de PKN in Utrecht was georganiseerd door de Nederlandse Zendingsraad en de Evangelische Zendingsalliantie.

De secularisatie van Europa zet nog steeds door. En de kerk in Afrika, Zuid-Amerika en Azië blijft ook maar doorgroeien, schetste Walls. Het duurt niet lang meer voordat tweederde van alle christenen in niet-westerse landen woont. Blanke, westerse christenen zullen iets met dat gegeven moeten, vindt de hoogleraar die verbonden is aan de universiteit van Edinburgh.

Hij vergeleek de situatie met die van de vroege kerk, waarbij christenen in heidense culturen nieuwe woorden en wegen zochten om het christelijke geloof vorm te geen. ,,Vandaag de dag is het christendom nog te veel een godsdienst die door westers denken wordt gedomineerd en dat moet veranderen.” Walls verwees naar de tweede, derde en vierde eeuw ,,een tijd waarin christenen de confrontatie aangingen met de bestaande cultuur”. ,,Dat heeft geleid tot grote belijdenissen en heeft de basis gelegd voor de gehele klassieke theologie. Wie zegt dat de ontmoeting met Afrika en Azië niet even verrijkend zal zijn.”

Volgens Walls is Europa zo diep geseculariseerd, dat het te laat is voor een opwekking. ,,Echte zending is nodig. ,,Wat wij nodig hebben is basale, eerstelijns-evangelisatie, net zoals die vroeger plaatsvond op andere continenten. Ons oude christendom is vervangen door een overwegend onchristelijke cultuur. Onze god, als we er al een hebben, is de Mammon.”

Steeds meer christenen uit niet-westerse landen vestigen zich in Nederland. Onder hen bevinden zich ook christenen die hier het evangelie willen verspreiden. Zij stuiten op allerlei praktische of financiële problemen. Over het aantal niet-westerse christenen in Nederland bestaat geen duidelijkheid. Cees van der Wilden, nu werkzaam bij de internationale Evangelische Alliantie (Engelse afkorting WEA) sprak van 1,3 miljoen mensen; Rosalinde van Ingen, die tijdens haar studie aan de Christelijke Hogeschool Ede de missionaire bijdrage van niet-westerse christenen in Nederland had onderzocht, sprak van 800.000. Van hen zouden volgens haar 200.000 protestants zijn.

Deze laatste cijfers zijn afkomstig van het SKIN, het samenwerkingsverband van migrantenkerken in Nederland. Tijdens haar betoog wees Van Ingen erop dat Amsterdam 170 migrantenkerken of -gemeenten telt, Rotterdam 108, Den Haag 98 en Utrecht 31. In totaal worden in die kerken diensten in 75 talen gehouden. De taal is enerzijds een barričre omdat niet-westerse evangelisten het Nederlands moeten beheersen om de autochtone Nederlanders te kunnen bereiken. Anderzijds kan bijna elke migrant in een van de grote steden wel een dienst in zijn eigen taal vinden.

Van de elf migrantenpredikanten die Van Ingen had gesproken, waren slechts drie naar Nederland gekomen als gevolg van een zending door de gemeente in zijn land van herkomst. Hun taak was te werken onder de eigen bevolkingsgroep. Bij alle pastors was wel het verlangen gegroeid om in Nederland mensen te bereiken met het evangelie, zei Van Ingen.

Van Ingen pleitte ervoor dat de kerken, zendings- en jongerenorganisaties meer moeten doen om zich bij de niet-westerse christenen bekend te maken en hen te steunen. Zij noemde als voorbeeld het ‘maatjes-project’, waarbij een Nederlandse en een niet-westerse evangelist samen optrekken. Verder zouden beleidsmakers in de kerk meer over niet-westerse christenen moeten weten. Veel jongeren uit migrantengezinnen zijn kerkelijk actief, in tegenstelling tot Nederlandse jongeren.

Het viel Van Ingen op dat met uitzondering van de EO-Jongerendag christelijke organisaties, zoals Youth for Christ, bij hen niet bekend waren. Gespecialiseerde jongerenwerkers en niet-westerse jongerenwerkers bij de Nederlandse organisaties zouden hierin verbetering kunnen brengen. Bovendien staan jongeren meer open voor het evangelie van volwassen Nederlanders, was de ervaring van niet-westerse predikanten. Die zagen daarin mogelijkheden. Niet-westerse evangelisten hebben een onbevangen houding. Zij schamen zich niet voor hun christen-zijn. De migrantenpastors gaan ’s zondags met de bijbel onder de arm naar de kerk. Persoonlijke contacten spelen een grote rol bij het verbreiden van het evangelie. Volgens Van Ingen is ‘vriendschapsevangelisatie’ de belangrijkste oorzaak van de groei van de door haar onderzochte gemeenten en kerken.

Migrantenpastors combineren evangelisatie vaak met diaconale werkzaamheden. Zo bereiken zij gevangene, verslaafden of asielzoekers. De Nederlandse kerken zouden in dit verband meer financiële steun moeten geven en moeten wijzen op de subsidiemogelijkheden. Inhoudelijk zouden Nederlandse christenen kunnen leren van de uitbundiger en enthousiaster kerkdiensten van de migrantenkerken.

.