De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
maandag 21 mei

Geloof & Kerkdonderdag, 1 maart 2007

Vaker ‘patiënten’ in het inloophuis

Utrecht - Laagdrempelige vormen van opvang door kerken en buurtwerkers, inloophuizen, drugs- en straatpastoraat, krijgen steeds meer psychisch kwetsbare mensen over de vloer. Bij de helft van de onderzochte voorzieningen heeft 80 procent van de bezoekers een psychische handicap. Dat blijkt uit een onderzoek dat onder verantwoordelijkheid van Kerk in Actie is uitgevoerd onder twintig opvangplekken.

HANNEKE GOUDAPPEL
Het onderzoeksrapport wordt morgen gepresenteerd in het Protestants Landelijk Dienstencentrum in Utrecht. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Kerk in Actie en de samenwerkende netwerken van het drugs- en straatpastoraat (LOND), het kerk-en-buurt werk (Netwerk Urban Mission, NUM) en het inloophuizenwerk (Inloopcentra Beraad, ICB).
De initiatieven uit de drie netwerken verschillen in aanpak en werkwijze, maar hebben met elkaar gemeen dat ze laagdrempelig zijn, gericht op de ‘belangeloze aanwezigheid’ bij mensen die in de samenleving het minst in tel zijn.
Bij de organisaties kwamen de afgelopen jaren steeds meer signalen binnen, dat de bezoekersgroep veranderde. Met het onderzoek willen de organisaties deze verandering in kaart brengen en er zicht op krijgen hoe de opvanginitiatieven hierop reageren.
Het is niet zo verwonderlijk dat laagdrempelige initiatieven en projecten van kerkelijke presentie steeds meer in aanraking komen met mensen met een psychische handicap; oorzaak is de veranderde geestelijke gezondheidszorg. ,,Tot ver in de jaren zeventig van de vorige eeuw werden mensen ‘waar wat mee was’ opgeborgen in gesloten inrichtingen, ergens buitenaf in de bossen”, aldus het onderzoeksrapport. In de jaren negentig deed de extramuralisering, de vermaatschappelijking, haar intrede in de zorg en is er veel bezuinigd. ,,Van mensen met een psychische handicap wordt verwacht dat zij hun eigen zorgvraag formuleren en organiseren en dat ze zo zelfstandig mogelijk een plek in de maatschappij vinden.”

Weerbarstig

De praktijk is echter weerbarstig, stellen de onderzoekers. De samenleving is niet altijd goed ingesteld op mensen die ‘anders’ zijn. Mensen met een psychiatrie-verleden krijgen snel een negatief stempel. Ook in de kerk. In het onderzoek wordt Cor Arends, geestelijk verzorger in een GGZ-instelling, aangehaald, die signaleert dat mensen met een psychiatrie-verleden nauwelijks onderdak vinden bij de traditionele kerken. Mensen die ‘een beetje moeilijk’ zijn, worden door hen niet gezien. En de mensen om wie het gaat, ervaren deze grote instituten als bedreigend. Zij zien zichzelf daar opgaan in de massa, wat voor hen een schrikbeeld is.
De groep mensen met een psychische handicap bepaalt steeds meer de sfeer en het klimaat in de opvanginitiatieven, stellen de onderzoekers. Medewerkers en vrijwilligers krijgen hierdoor ook meer te maken met lastige situaties. Het gevolg is dat er of strengere regels in de onderlinge omgang, gedrag en het gebruik van genotsmiddelen worden ingevoerd, of juist amper regels worden opgelegd, om drempeloze opvang te realiseren.
Ook bezoekers zonder psychische handicap merken de gevolgen. Ze blijven soms weg omdat ze zich er niet meer thuisvoelen. Op deze manier vindt een vorm van uitsortering plaats.
Veel inloophuizen zijn eigenlijk niet voldoende toegerust om psychisch kwetsbare mensen op te vangen, concluderen de onderzoekers. ,,Er is onvoldoende deskundigheid aanwezig om echt iets voor ze te kunnen doen. De opvangcentra komen steeds minder toe aan waar ze eigenlijk voor bedoeld zijn: er zijn voor iedereen die behoefte heeft om samen met anderen ‘een bakkie te doen’ en zo een stukje buurtgemeenschap te bieden.”
Het presentiewerk van inloophuizen, kerk- en buurtwerk en drugs- en straatpastoraat verdient een gedegen en professionele ondersteuning en zouden een professionele beroepskracht in dienst moeten kunnen nemen. Nu zijn daarvoor de middelen vaak niet aanwezig. Met het onderzoek hebben zij echter een goed argument om daar bij fondsen, overheden, zorgverzekeraars en andere financiers op aan te dringen, vindt Kerk in Actie.
De onderzoekers menen ook dat er zowel binnen als buiten de opvangvoorzieningen meer aandacht voor de groep kwetsbaren nodig is die het niet lijkt te redden in de steeds individualistischer maatschappij. Volgens de onderzoekers moeten de verantwoordelijke instellingen meer samenwerken om de deelname van mensen met een psychische handicap aan de samenleving te bevorderen.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties