De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
donderdag 24 mei

Hoofdartikeldonderdag, 1 maart 2007

Adequate thuiszorg...
Staan vele honderden huishoudelijke hulpen binnenkort op straat in deze provincie? Het CNV is ervan overtuigd. De vakbond zegt tientallen telefoontjes te krijgen van thuiszorgmedewerkers die vrezen dat ze uit vaste loondienst gedegradeerd worden tot alphahulp. Dat betekent dat ze als zelfstandige moeten werken, mogelijkheden voor pensioenopbouw en bijscholing verliezen en dat ze eenvoudiger klusjes krijgen. Minstens één thuiszorgwerkgever zegt dat er mensen worden ontslagen en zegt van collega-bestuurders dezelfde voornemens te horen. De werkgever ziet zich daartoe gedwongen door het van kracht worden van de Wet maatschappelijke opvang (wmo). Gemeenten hebben sinds 1 januari de regie en moeten de thuiszorg volgens Europese regels aanbesteden. Het jaar 2006 ging voor veel thuiszorgorganisaties daarom goeddeels op aan het leren omgaan met aanbestedingen en het ‘zichzelf in de markt zetten’. Dat heeft bloed, zweet en tranen gekost. Beleid overhoop halen, snijden in budgetten, sociaal plan openbreken en zo meer.
Behalve dat gemeenten sinds 1 januari bepalen wie de thuiszorg uitvoert, bepalen ze nu ook hoeveel thuiszorg iemand krijgt. Dat laatste is de onmiddellijke aanleiding voor de noodkreet van het CNV. Kennelijk is over zeer veel zorgbehoevenden beslist dat ze met minder en eenvoudiger zorg toekunnen. Het gekrakeel erover is niet van de lucht en dat is niet verwonderlijk. Het gaat om heel veel mensen in een kwetsbare positie, die vaak zelf niet goed kunnen oordelen over de zorg die ze nodig hebben – laat staan dat ze voldoende zorg kunnen opeisen of hun verzorger goed kunnen aansturen.
Als de systemen die een deel van de zorg regelen, drastisch overhoop worden gehaald, schuurt en wringt het altijd een tijdlang. Dat hebben we gezien bij een paar andere recente, ook zeer ingrijpende veranderingen: die van de omgang met arbeidsongeschikten en die van het ziektekostenstelsel. In het begin regent het brandbrieven, spoeddebatten in de Kamer en aanvullingen in de besluitvorming. Na een half jaar wordt er geëvalueerd en na een jaar nog eens, er komen wat laatste wijzigingen en pas na verloop van tijd kan echt geconcludeerd worden of de doorgevoerde revolutie nou tot verbeteringen heeft geleid of niet.
...is meer dan banenkwestie
In dat licht bezien is de brandbrief van het CNV geen onverwachte gebeurtenis. Het is ook bepaald niet de eerste noodklok die geluid wordt; vorig najaar behandelde de staatssecretaris bijvoorbeeld al een petitie van Thuiszorg het Friese Land (een klaagschrift over onder de marktprijs inschrijvende concurrenten) en een brandbrief van de 31 grote steden (een voorspelling over dubbel zo hoog uitvallende invoeringskosten van de wmo).
De kwestie die de vakbond aansnijdt is een serieuze: als voor veel thuiszorgwerkers hun werk verandert van gevarieerd, verantwoordelijk en sturend naar eenvoudig schoonmaakwerk, en ze verliezen een vaste baan bovendien, dan zijn dat evenzovele persoonlijke drama’s. Maar behalve dat het - nog geen twee maanden na invoering van de Wmo - een beetje vroeg is voor zulke conclusies, gaat het CNV nog een stap verder: ,,Het gaat de gemeenten niet om de kwaliteit maar om de centen.” Dat is nogal een aantijging. De kwaliteit van thuiszorg is echt niet overboord gegooid. Gemeenten moeten bij aanbesteding openbare criteria opstellen die voldoen aan de Kwaliteitswet. En in de wmo geldt bovendien het compensatiebeginsel: als iemand zijn eigen huishouden niet kan organiseren, dan moet een gemeente daar rekening mee houden en niet een schoonmaker inhuren maar een goed opgeleide hulpverlener die zelf kan inschatten welke zorg nodig is en die eventueel aanpassingen doorvoert.
Het kan zijn dat gemeenten nu zozeer op de kosten letten dat niet iedereen meer adequate zorg krijgt. Er moet hard worden geïnventariseerd en gemonitord om onvoorziene, onbedoelde effecten van de Wmo zo snel mogelijk te onderkennen en te verhelpen.
Maar daar is veel meer voor nodig dan een serie - op zichzelf begrijpelijke - ongeruste telefoontjes van vakbondsleden. Het gaat uiteindelijk om fundamenteler vragen dan om eventuele banen die veranderen en verdwijnen. De echt belangrijke vraag is of mensen de zorg krijgen die ze nodig hebben. Als dat blijkt te kunnen tegen lagere kosten dan tot nu toe het geval was, is dat uiteindelijk winst - al gaat het op korte termijn met banenverlies gepaard. ‘De zorg die ze nodig hebben’ - dát is het discussiepunt. En dan gaat het niet alleen over hoeveel uur, maar vooral ook over de manier waarop. Interzorg snijdt wat dat betreft vandaag een interessant aspect aan: moet een gemeente bij de aanbesteding ook rekening houden met de levensbeschouwelijke kleur van een thuiszorgclub? Ofwel: het is een vraag waard of levensbeschouwing een integraal element is in zorg. Zo ja, hoe moet dat element dan worden ‘verrekend’ in het aanbod én in de aanbesteding? Een mooie vraag voor het ‘christelijk-sociale kabinet!’

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties