De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 22 november

Geloof & Kerkmaandag, 18 september 2006

Geschrift voor ‘zoekers’ naar antwoord

Driebergen - Het esoterische geschrift Het evangelie van Judas, dat begin april werd gepresenteerd in Washington begint langzamerhand een hype te worden. Boeken over de apostel Judas - is hij nu de verrader of een ingewijde? - verschijnen in rij. Zaterdag werd in Driebergen een symposium gehouden over één van deze boeken. Wat trekt mensen zo aan in het Judasevangelie?

HANNEKE GOUDAPPEL
Het symposium werd gehouden naar aanleiding van het boek van prof. dr. J. van Oort Het evangelie van Judas. Het evangelie over de discipel Judas laat volgens hem een andere Judas zien dan de verrader van Jezus zoals die in de evangeliën in de bijbel naar voren komt.
Het recent ontdekte ‘evangelie’ is een product van de gnostiek. De gnostiek is een vroegchristelijke stroming: uit de eerste eeuwen van onze jaartelling. Deze leer stelde dat een verlossend innerlijk weten inzicht geeft in het ware wezen van God, het eigen zelf en de kosmos. In iedere mens is volgens de gnostiek een goddelijke vonk aanwezig als kern van de mens. De gnostici stelden de innerlijke gnosis (kennis) boven elk uiterlijk gezag.
De vondst van het evangelie van Judas is wetenschappelijk bezien van belang, stellen zowel christelijke nieuwtestamentici als andere wetenschappers. Tegelijk menen de nieuwtestamentici dat de vondst geen afbreuk doet aan de betrouwbaarheid van het Nieuwe Testament. De vier evangeliën die in de canon van de bijbel zijn opgenomen, zijn volgens hen nadrukkelijk ouder dan de gnostische geschriften. De vroeg-christelijke kerk had volgens hen goede redenen om de gnostiek af te wijzen.
Eén van die redenen was, dat volgens de gnostici Christus slechts voor enkele ‘ingewijden’ was, terwijl de kerk leerde dat Christus op aarde is gekomen voor alle mensen. Toch is er onder het brede publiek veel belangstelling voor het nieuwe evangelie. Al blijkt dat niet meteen uit het bezoekersaantal - zo’n vijftig mensen - dat het symposium bezocht.
Organisator John van Schaik van het Origenes Instituut vermoedt dat de geringe belangstelling voor het symposium komt doordat het evangelie van Judas alweer een tijd in de belangstelling staat. ,,Het nieuwste is er al af.’’ Doel van het symposium is voor het Origenes Instituut om ,,de dialoog te bevorderen tussen het zogenaamde esoterische christendom en het ‘kerkchristendom’. Waar in het kerkelijke christendom God buiten de mens is geplaatst, als ‘de ander’, ervaart de esoterische christen God als kern van alles, dus ook van zichzelf’’, aldus Van Schaik. Volgens hem heeft de grote belangstelling voor ‘het esoterische’, en ook voor het Judasevangelie, te maken met het feit dat veel mensen in deze tijd geen autoriteit en gezag meer buiten en boven zich dulden. ,,En zo’n evangelie wordt helemaal interessant als de dominee of pastoor waarschuwt om het niet te lezen.’’
Van Schaik zou graag zien dat de kerken het Judasevangelie ,,omarmen’’. ,,Je mag het er niet mee eens zijn, maar je mag het niet verketteren. Wees helder over je credo en wees duidelijk over de plaats die je het Judasevangelie daarin geeft.’’ Als we niet uitkijken is het Judasevangelie een gevaarlijke concurrent voor de kerk, meent Van Schaik. ,,We hoeven de gnostiek niet te omarmen, maar kom als kerk met je eigen mystieke traditie voor de dag. De twee naturenleer (het God- en menszijn van Christus) vind ik een echte gnosis (het Griekse woord voor kennis). Met je gewone verstand kun je dat niet bedenken, je komt bij het bovenzinnelijke terecht, kennis die je ontvangt.’’
Volgens prof. dr. Hans van Oort, hoogleraar patristiek in Nijmegen en Utrecht, trekt het boek zoveel belangstelling vanwege ,,de bijzondere inhoud van de tekst’’. ,,Hier kan De Da Vinci Code niet tegenop.’’ Van Oort identificeert zich niet met de tekst, maar vindt als wetenschapper het Evangelie van Judas wel ,,heel bijzonder’’. ,,We hebben hierin te maken met een onbekend facet van het oerchristendom.’’
De Nijmeegse hoogleraar beschouwt het nieuw ontdekte evangelie als een aanvulling op het bestaande beeld, waaruit blijkt dat het vroege christendom zeer veelkleurig is geweest. Hij erkent dat het evangelie ,,koren op de molen’’ kan zijn voor mensen die het esoterisch denken aanhangen. ,,Ik ben wetenschapper en geef de mensen iets mee van wat nu ontdekt is, wat zij ermee doen is aan hen.’’ De wetenschapper meent dat de kerk niet kan doen alsof de esoterie niet bestaat. ,,Kijk alleen al in de boekwinkel, hoeveel esoterische literatuur daar op dit moment staat. Je moet voor deze ‘zoekers’ ook een antwoord hebben.’’

Bont gezelschap

De bezoekers van het symposium zijn een bont gezelschap: van ‘zoekers’ tot predikanten van de Protestantse Kerk in Nederland. Anneke de Bruijn (83), lid van de Oud-Katholieke Kerk in Haarlem, ziet het Judas-evangelie als een ,,interessante bron’’. ,,Ik ben al heel lang bezig met het begrip gnosis. Voor mij staat de ‘kennis van het hart’ centraal, het voelen van de geheimenissen, van het mysterie. Ook het Judas-evangelie wil ik lezen.’’
Ook Ed de Munck (84), lid van de christengemeente in Haarlem is geïnteresseerd in het gnostische geschrift. Volgens hem lopen de kerken leeg, omdat ,,mensen er worden gebonden aan dogma’s’’, en ,,moet je de godheid in jezelf zoeken”.
Ds. Mieke Tacken (57) uit Wolphaartsdijk en ds. Harry van der Vlugt (45) uit Gelselaar zijn niet naar het symposium gekomen uit gnostische of esoterische belangstellig, maar voor de persoon Judas. Tacken: ,,Het is toch wel schokkend wat er over Judas gezegd wordt in dit evangelie. Het lijkt vloeken in de kerk.’’ Wat ze ermee moet richting haar gemeenteleden, weet ze nog niet. Voor Van der Vlugt bevestigt het Judasevangelie zijn beeld dat het prille christendom ,,veelkleuriger is geweest dan we ons vaak realiseren’’. Van der Vlugt is blij met de ,,rehabilitatie’’ van Judas.
Beide predikanten dénken er echter niet over om het Judasevangelie ,,in de buurt te laten komen van de canonieke boeken’’. ,,Dit is van een andere orde. Het is verrijkend en boeiend, maar het is niet voor niets dat de kerk dit boek niet heeft opgenomen in de bijbel.’’ Ook Jolanda van den Biggelaar (50) uit Driebergen, lid van een christengemeente, was ,,geschokt’’ toen ze van de strekking van het evangelie van Judas hoorde. ,,Ik heb er nooit vrede mee kunnen hebben zoals Judas in de bijbel werd afgeschilderd. Dit geeft een opening. Maar wat ik daar nu precies verder mee moet, weet ik nog niet.’’

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Als auteur van "Eeuwig licht en leven". Buitenzintuiglijke ervaringen en antwoorden.
Ben ik blij dat dogmatische Christenen deze schat van waarden ook aanboren, enkel rijst bij mij de vraag; 'Durven zij de esoterische waarheid te onderzoeken alvorens het te parkeren'?

Met vriendelijke groet<
Wim Warbout.

wim warbout, Rhoon - maandag, 18 april 2011


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties