De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
maandag 21 mei

Hoofdartikelmaandag, 8 mei 2006

De wankele balans tussen...
Wordt er straks gesneden in de pensioenen? De discussie die vorige week losbarstte na de rede van PvdA-leider Bos op een conferentie van Netspar, een denktank van economen over vergrijzing, is allerminst geluwd. Integendeel.
En dat is mooi. Niet omdat die plannen van Bos nou zo prachtig of zelfs maar origineel zijn, maar omdat het onderwerp onvermijdelijk aan bod komt - en dan maar beter nu, zodat het inhoudelijk goed uitgediept kan worden, dan vlak voor de verkiezingen, waarin al te vaak degene met het beste televisiehoofd en de scherpste one-liners wint.
Over de exacte inhoud van Bos' verhaal hoeft niet zo veel gezegd te worden. Dat moet nog te veel worden uitgewerkt, al sprak hij afgelopen week al haastig sussende woorden over de mate waarin hij gepensioneerden in hun portemonnee zou raken en de tijd waarin dat zijn beslag zou moeten krijgen. De meeste aandacht ging dan ook niet uit naar Bos' precieze verhaal maar naar de pikanterietjes - Bos liep een paar jaar geleden nog te demonstreren voor het recht op vroegpensioen, en de felste aanval tot nu toe kwam van nota bene Marcel van Dam, zelf rijk en oud én een vooraanstaand socialist die naar nu blijkt al een paar jaar zijn PvdA-lidmaatschapsgeld niet meer betaalt.
Maar de aandacht moet zich daartoe niet beperken, en ook niet tot de plannen van Bos. De discussie moet gaan over de vraag: hoe rechtvaardig is het dat gepensioneerde ouderen meebetalen aan de kosten van vergrijzing - voorzover die al zijn in te schatten. En zo ja (maar dat zijn alweer sub-vragen), hoeveel en vanaf wanneer? En waar ligt de balans voor de overheid: wat is noodzakelijk bijsturen op hoofdlijnen, en wanneer ontaardt dat in de verregaande betutteling van de verzorgingsstaat, waar Balkenende juist uit probeert te raken met zijn eigen-verantwoordelijkheidsvisie?
Nieuw zijn deze vragen allerminst. Veel instanties hebben al voor meebetalen door gepensioneerden gepleit, waaronder de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Bovendien: gepensioneerden betalen nu al deels mee, want sinds Melkert in Paars I de AOW-premie maximaliseerde, zijn de premieopbrengsten steeds minder kostendekkend. Het gat wordt betaald uit algemene middelen, dus uit belastingopbrengsten, dus ook door ouderen.
Ook het schot-voor-de-boeg van de PvdA is in feite geen schot voor de boeg. In december al stelde een brede Themacommissie Ouderenbeleid met daarin parlementsleden uit het hele politieke spectrum in zijn rapport: 'Als de premielast van de AOW de draagkracht van jongere generaties te boven gaat, zal de AOW verder gefiscaliseerd moeten worden'.
...werkenden en gepensioneerden
Het is onvermijdelijk dat er geld gegenereerd moet worden om het drastisch veranderen van de bevolkingssamenstelling zo harmonisch mogelijk te doen plaatsvinden. Nederland telt nu ongeveer 2,2 miljoen mensen die ouder zijn dan 65 jaar en binnen dertig jaar zijn dat er meer dan vier miljoen.
Dat geld kan ook uit andere hoek komen. Er kan bijvoorbeeld gezaagd worden aan de poten van andere heilige huisjes. De hypotheekrenteaftrek is er zo een. Opmerkelijk is in elk geval dat dit specifieke heilige huisje - de AOW wordt in principe door premies betaalt - meteen zo veel bijval oogst. Dat dat in eerste plaats de jongere generaties zijn, bijvoorbeeld van Alternatief voor Vakbond AVV, ligt voor de hand. Maar ook gevestigde economen als Lans Bovenberg juichen Bos' moed toe dat hij kleur bekent - al signaleert de hoogleraar terecht dat de pensioenkwestie veel andere aspecten bevat waaraan Bos zich níet waagt. Langer doorwerken en een versoepelde ontslagbescherming bijvoorbeeld. Zelfs de ouderenbonden zijn zeer bereid het pensioendebat aan te gaan en vooral de protestants-christelijke PCOB gaat daarin ver. Voorzitter Corporaal zegt hardop dat de AOW inderdaad verder moet worden gefiscaliseerd.
Tijden veranderen, en daarmee de verhouding tussen betalers en ontvangers. Nu al is het volgens econoom De Kam zo dat het netto-inkomen van ouderen net zo hoog is als dat van niet-ouderen, en dat tegelijkertijd hun vermogen gemiddeld dúbbel zo groot is. Als die balans tussen ouderen en werkenden in de komende jaren verder uit evenwicht raakt - en de babyboomers hebben hun oude dag een stuk beter geregeld dan de huidige gepensioneerden - moet de regering ingrijpen.
Niet onverhoeds, want dan worden zowel de betrouwbaarheid van de overheid als de rechtszekerheid van gepensioneerden aangetast. Maar wel gestaag. En voorafgegaan door een gedegen, open debat.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties