De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zaterdag 24 februari

Hoofdartikelwoensdag, 25 januari 2006

‘Vernieuwing’…
Twaalf jaar geleden, toen wijlen Pim Fortuyn nog columnist en bij het grote publiek nauwelijks bekend was, beleefde Fryslân reeds zijn eigen ‘revolte van de burger’. Lokale partijen maakten bij de raadsverkiezingen van maart ‘94 in diverse Friese gemeenten een daverend debuut. De gevestigde orde – op de meeste plaatsen vooral bestaand uit CDA en PvdA – werd ruw op haar zwakke plek gewezen. Kennelijk hadden hun fracties en kiesverenigingen de aansluiting met een belangrijk deel van de burgerij verloren. Hoe kon het anders dat een Willem Roersma in één keer ruim een derde van de stemmen in Menaldumadeel en Reitze Ketellapper ruim een kwart in Leeuwarderadeel wist te pakken? Waarom kregen Folkert Kuperus c.s. zoveel stemmen in Franekeradeel, wat verklaarde de zes zetels van Dantumadeel ’82?
De triomf van de lokalo’s werd door de oude partijen met Melkertiaanse narrigheid begroet. Het zouden allemaal eendagsvliegen zijn, partijtjes die slim een slaatje hadden geslagen uit onvrede van kiezers. Maar bij de raadsverkiezingen van ‘98 wisten Gemeentebelangen X, Y en Z zich aardig te handhaven en hier een daar zelfs hun winst uit te bouwen. De rumoerige aanpakkers bleken doorzetters te zijn, ze leverden wethouders en handhaafden hun aanhang. Met trouwe regelmaat hielden ze ruim bezochte ledenvergaderingen, en als er weer campagne gevoerd moest worden, werd er royaal gelapt voor de verkiezingskas.
Inmiddels behoren de partijen voor gemeentebelangen in veel Friese gemeenten tot de gevestigde orde. Met de nodige vermoeidheidsverschijnselen van dien: winnende namen van 1994 zitten nog steeds op het pluche. Reitze Ketellapper, raadslid sinds 1978 (voor achtereenvolgens CHU, CDA en Gemeentebelangen), moet wéér de lijst trekken in Stiens. Voor hem persoonlijk mag dat een bewijs van politiek vakmanschap heten, maar het verleent z’n partij zo langzamerhand toch wel een SGP-achtige grijsheid: zelfs Kamernestor Bas van der Vlies wordt qua anciënniteit verslagen door de raadsveteraan uit Cornjum.
…in de lokale politiek
Lokale partijen zijn naar hun aard pragmatisch en vrij van ideologie. Dat maakt ze bovengemiddeld vatbaar voor de kwaal van het persoonlijk opportunisme. Ze heten gemeentebelang of algemeen belang, maar hebben bij nader beschouwing een fors promillage eigenbelang in het bloed. In veel gevallen is dat de partij zelfs al bij haar oprichting in de genen gelegd: nogal wat lijsten zijn (mede) ontstaan uit de gekrenkte ambitie van iemand die bij andere partijen niet (meer) aan de bak kwam. Het aantal verbitterde en afgescheiden raadsleden is hoog onder de oprichters van lokale lijsten. Ook in dat opzicht hebben ze wel iets van Fortuyn, die zijn heil ooit bij de PvdA beproefde en pas nadat hij door Leefbaar Nederland als trekker gedumpt was een eigen lijst begon.
Bij de lokale lijsten die voor de komende raadsverkiezingen in Fryslân zijn ingediend, zit opnieuw een aantal afsplitsingen die vooral uit persoonlijke brouille geboren zijn. Lijst Froukje de Haan bijvoorbeeld noemt zich weids ‘Gemeentebelangen Gaasterlân-Sleat’, maar met een ex-VVD-raadslid op de eerste en een opportunistische SGP’er op de tweede positie straalt zo’n club toch weinig algemeen belang uit. ‘Burgerbelangen Dantumadeel’ lijkt vooral te zijn opgericht om burger Sjerp de Jong (ex-Dantumadeel ’82) in de raad te houden. De breed geformuleerde naam ‘Smallingerlands Belang’ dekt een lijst die in de eerste plaats het smalle belang van Fred de Groot (ex Gemeentebelangen Smallingerland) moet dienen. En in Dongeradeel had ‘Lijst 7’ beter Lijst Alle de Haan (ex-VVD) kunnen heten, een lokale pendant van LPF of PRDV. Het ontbreekt er alleen nog aan dat al deze politieke helden van het platteland om te beginnen een visionair boek hebben geschreven met hun peinzend portret op de omslag.
Een samenleving krijgt de politici die ze verdient, zegt het cliché. En zoals religieuze sekten de onbetaalde rekening zijn van de christelijke kerk, zo zijn politieke sekten het debetsaldo van de gevestigde partijen die wél pretenderen te handelen vanuit een samenhangende maatschappijvisie of levensbeschouwing. Dat ook van gevestigde partijen de houdbaarheidsdatum kan verstrijken, bewijst (opnieuw) D66 in Fryslân. Reeds in 1998 doofde op veel plaatsen in de provincie het sociaal-liberale licht, en of er na de komende verkiezingen nog Friese D66-raadsleden zijn is twijfelachtig. In Skarsterlân bijvoorbeeld kon de partij geen kandidaten meer vinden voor een lijst, en in Leeuwarden heeft de club geen sterke uitgangspositie sinds de vorige lijsttrekker Sietske Inberg in 2003 uit de partij stapte uit protest tegen de landelijke partijlijn. Zo kan zich na maart de kolderieke situatie voordoen dat D66 in Fryslân meer burgemeestersposten (Franekeradeel, Lemsterland) heeft dan raadsleden. Wat kan bestuurlijke vernieuwing toch snel verouderen.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Geachte heer Kooistra,

Ik heb met aandacht uw artikel gelezen op woensdag 25 januarie j.l. onder de
kop Vernieuwing Ik wil hier graag even op reageren.
Uw schrijven in de eerste twee blokjes kan ik mij wel in vinden.U had bv.
ook nog een vermelding kunnen maken over 2002. Want ondanks alle voorspelde
verkiezingsnederlagen ( de peilingen... ) die ons stonden te wachten werd er
weer winst geboekt ten opzichte van 1998 Over het royale lappen in de
verkiezingskas wil ik opmerken dat er in Menaldumadeel veel
zelfwerkzaamheid gebeurt. Daardoor zijn we in staat de kosten zolaag
mogelijk te houden. Dit moet ook wel omdat wij geen enkele bijdrage uit Den
Haag krijgen terwijl de landelijke partijen dit wel krijgen.Het voordeel is
verder dat er weer een verdere binding / betrokkenheid ontstaat binnen de
partij. Over de kwaal van het persoonlijk opportunisme wil ik wijzen dat dit
ook bij de landelijke partijen het geval kan zijn ( en in mijn ogen soms
nodig ) ,kijk maar eens naar onze gedeputeerden in Friesland. Dat je het
zolang volhoud zoals Reitse Ketellapper en mijn persoon is soms puur de
klasse en vakmanschap.Ook andere kwaliteiten en dan vooral de menselijke
zullen een rol hebben kunnen spelen. Ik besef mij terdege dat wij deel
uitmaken van een team, en zolang de parij het nodig vindt in welke vorm dan
ook een steentje bij te dragen. zullen wij dat doen. Natuurlijk moet je net
als in een gewoon bedrijf denken en werken aan je opvolging. Als het zover
is hopen we maar dat de juiste goede krachten het estafettestokje
overnemen. De komende 4 jaar zal er ook verder gewerkt worden aan ons
jeugdplan GB is springlevend wn bij ons is politiek niet een vies woord.
Zie onze schaduwfractie 26 man / vrouw, breed samengesteld uit alle lagen
van de bevolking en ook nog uit alle dorpen . Nog even over uitgestapte
mensen uit hun vorige partijen.Het hoeven per saldo geen zwakke figuren zijn
Het kan best zijn dat er binnen hun vorige partij te weinig aandacht was
voor persoonlijke opvattingen en /of persoonlijkheid . Mogelijk botsten
die teveel met de "PARTYLYN " :Misschien een reden voor een scriptie ? Bij
onze oprichting in Menaldumadeel in 1993 hadden we bepaald dat onze nieuwe
mensen geen politieke ervaring hadden , en gedurende de laatse 7 jaren niet
op een lijst mochten voorkomen van andere partijen. Wij wilden geen enkele
"politieke besmetting " oplopen...
Aannemende een positieve bijdrage te hebben geleverd, met vriendelijke
groet,

medeoprichter Gemeentebelangen Menaldumadeel

Willem Roersma

roersma willem, deinum - maandag, 30 januari 2006


hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties