De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
donderdag 19 april

Geloof & Kerkwoensdag, 16 november 2005

Driedelige uitgave wil dé vraagbaak zijn
Nieuwe Christelijke Encyclopedie uit
Utrecht – De nieuwe editie van de Christelijk Encyclopedie wordt woensdag in de Domkerk te Utrecht feestelijk gepresenteerd. Het zijn drie dikke boeken, die samen een ongelooflijke hoeveelheid informatie bevatten. Voor wie is dit naslagwerk bedoeld? Prof. dr. George Harinck: ,,Een lezer die in zijn krant een term, uitdrukking of naam tegenkomt die met het christendom te maken heeft, moet daarover informatie kunnen vinden in deze nieuwe encyclopedie. Dat is ons uitgangspunt.’’
TJERK DE REUS
Toch zal niet alleen iemand die iets zoekt gaan bladeren in de encyclopedie. Wanneer je eenmaal een van de drie delen op schoot hebt, blíjf je bladeren, lezen, terugbladeren en illustraties bekijken.
Niet alleen feiten uit het verleden zijn geboekstaafd, ook allerlei begrippen en namen uit het heden zijn opgenomen in deze handboeken. Voor weinig lezers zal er niet zoiets als een feest van herkenning ontstaan bij het lezen en grasduinen door de drie boeken. Zo kom je niet alleen gevestigde namen tegen uit het (recente) verleden, zoals Pieter van der Meer de Walcheren (katholiek publicist), Wolfgang Amadeus Mozart (componist) en Marnix van St. Aldegonde (zestiende-eeuws dichter). Ook ‘nieuwere’ namen worden behandeld: Graham Kendrick (gospelzanger), Thomas Merton (katholiek-oecumenisch auteur) en Jelle Zijlstra (politicus en econoom). En natuurlijk staat De Nieuwe Bijbelvertaling erin, evenals het Friesch Dagblad . Ook de weekkrant Het goede leven komt ter sprake.
De nieuwe editie van de Christelijke Encyclopedie is een voortzetting van twee eerdere uitgaven. In de jaren 1925 tot 1929 verscheen de eerste editie, in vijf delen. ,,Dit was echt een product van de gereformeerde wereld’’, legt Harinck uit. ,,Toen waren de VU en Kampen bolwerken van gereformeerde theologie, in de lijn van Abraham Kuyper en Herman Bavinck. Men had zich voor deze encyclopedie beperkt tot het protestantisme en daarbinnen lag weer sterk de nadruk op het gereformeerde christendom. In de tweede uitgave die rond 1960 verscheen werd de aanpak iets breder. Toch was alles nog heel sterk gericht op het gereformeerde protestantisme, waarbij de theologie alle nadruk kreeg. Dat spoor hebben we met deze nieuwe editie verlaten. Het gaat nu niet om het ‘promoten’ van een bepaalde vorm van christendom, maar om het bieden van informatie over allerlei christelijke en aan het christendom gerelateerde onderwerpen.’’

Oecumenisch?

Nieuw is dus dat er in deze editie ook ruim aandacht is voor de Rooms-Katholieke Kerk en traditie. ,,Wat overigens niet inhoudt dat we een verborgen oecumenische agenda hebben. We willen eenvoudig de feiten presenteren en daarover beknopt informatie bieden.’’
De nieuwe aanpak heeft als resultaat dat we met deze encyclopedie een heel ander boek in handen hebben. Harinck vertelt dat er vele lemma’s verdwenen zijn. De term ‘lemma’ is de aanduiding van de naam of het begrip dat in een encyclopedie behandeld wordt. Harinck: ,,We hebben veel lemma’s geschrapt en dat was in veel gevallen helemaal geen lastige keuze. Bij uitgeverij Kok wordt ook een Bijbelse Encyclopedie uitgegeven. Daarin is de aandacht gericht op bijbelse begrippen en kernwoorden. Die groep lemma’s konden we dus schrappen. Er stonden veel theologische begrippen in de vorige edities, die eigenlijk thuishoren in andere naslagwerken. Althans, gezien ons uitgangspunt. Wij hebben een informatief boek willen samenstellen, waarin het christendom als cultuurhistorisch verschijnsel zou worden benaderd. Het is veelzeggend dat de vier mensen die als redacteur aan de encyclopedie hebben meegewerkt geen van allen echt theologen zijn, maar vooral historici. Toegegeven, wij hebben als historici grote belangstelling voor christendom. Maar we willen via de encyclopedie informatie bieden over het christendom als een historisch verschijnsel en als gestalte in onze cultuur. Het is overigens buitengewoon interessant om er vanuit deze optiek naar te kijken, want je ontdekt dan hoe onze cultuur en onze samenleving helemaal zijn ingebed in het christendom. Alleen al daarom is deze nieuwe uitgave van de Christelijke Encyclopedie gerechtvaardigd: het geeft inzicht in de herkomst en het karakter van onze hedendaagse cultuur.’’
,,Om terug te komen op de grotendeels verwijderde theologische begrippen: we hebben er wel een aantal gehandhaafd. Kernbegrippen zoals ‘heilsorde’, ‘verlossing’, ‘verbond’ en ‘geweten’ hebben we laten staan. Dat basale set van bijbelse termen hoort thuis in een christelijke encyclopedie. Maar als je weten wilt wie de koningen van Juda waren in het tijdvak tussen koning Salomo en de ballingschap in Babel, dan zoek je in de nieuwe editie tevergeefs, terwijl je in de oude edities dit gemakkelijk kon opzoeken. In de afgelopen decennia zijn er natuurlijk allerlei handboeken en encyclopedieën verschenen, waarin vanuit een bepaalde optiek aspecten van het christendom of van de bijbel in kaart zijn gebracht. Die specialistische kennis hoort ons inziens niet thuis in een algemene christelijke encyclopedie. Praktisch heeft dit als resultaat dat onze encyclopedie veel en veel dunner is dan zijn voorgangers. Maar met 2020 bladzijden is het nog steeds een uitgave van aanzienlijke omvang!’’

Dé vraagbaak

Op de vraag welke plek deze encyclopedie zal gaan innemen tussen andere naslagwerken, is Harinck duidelijk én optimistisch: ,,Ik hoop natuurlijk dat het dé vraagbaak wordt inzake het christendom. De encyclopedie is bedoeld voor een algemeen publiek en dus wordt op een brede verspreiding gemikt.’’
N.a.v. ‘Christelijke Encyclopedie’, onder redactie van George Harinck e.a., Kok Kampen, 2020 blz. Drie delen in cassette, 249 euro.
Toch nog niet in de winkel
Woensdag is-ie dan wel met de nodige tam-tam gepresenteerd, de Christelijke Encyclopedie is nog niet verkrijgbaar voor gretige lezers die direct naar de boekhandel willen om hem aan te schaffen. Uitgeverij Kok in Kampen meldt dat door een verpakkingsfout alle exemplaren zodanig zijn beschadigd dat ze onverkoopbaar zijn.
De hele zending moest uit Singapore komen; daar zijn de driedelige encyclopedieën gedrukt en gebonden. De binder heeft de boeken in dozen verpakt en verscheept met de ruggen naar boven. Het hele gewicht van de pagina’s, zo’n twee kilogram, heeft de hele reis dus aan de ruggen gehangen. Daardoor is de ronding eruit. ,,En dus voldoet deze zending niet meer aan de kwaliteitseisen die wij aan onze boeken stellen’’, aldus directeur Bert Endedijk van Kok.
Hij zegt dat de hele oplage van vijfduizend exemplaren (in totaal vijftienduizend boeken dus) zonder al te veel problemen kan worden hersteld, maar dat dat zo’n drie weken in beslag zal nemen. Tot dan toe zullen de liefhebbers dus geduld moeten hebben.
Intussen ging de feestelijke presentatie in Utrecht gewoon door. Naast hoofdredacteur George Harinck van de encyclopedie spraken Antoine Bodar en Jan Greven.
In september werd de presentatie ook al twee maanden uitgesteld. Toen werd als oorzaak opgevoerd dat de ‘redactioneel-technische afwerkingsfase’ meer tijd in beslag nam dan van tevoren gedacht.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties