De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zondag 31 augustus

Regiodinsdag, 9 augustus 2005

Een zwaar leven en dan toch nog honderd
Dokkum - Ze zegt het eerlijk: wat haar betreft, had ze geen honderd hoeven worden. Want ook al is ze ,,sa sûn as in fisk’’, het lichaam is versleten. Tot op hoge leeftijd heeft ze hard gewerkt, maar nu heeft ze veel pijn en ligt ze het grootste deel van de dag op bed. Maar honderd jaar blijft een mijlpaal en dus viert Afke Holwerda-Broersma feest. Vandaag met de bewoners van verzorgingstehuis Dongeraheem in Dokkum en zaterdag met haar kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen en oude buren.
De jarige werd geboren in Tipma bij Ee, in het gezin van een melkrijder. Met twaalf kinderen was het ,,kleare earmoede’’. Moeder verdiende bij als baakster. Afke ging al op haar zestiende het huis uit, zodat ze zichzelf kon onderhouden. Een keer per maand kreeg ze op zondag vrij en kon ze op visite bij haar ouders. ,,Moarns om trije oere fan ’t bêd en om acht oere der wer op. It wie in swier bestean.’’
Op haar 29ste trouwde ze met boerenarbeider Feije Holwerda. Met haar eigen huishouding had ze het niet minder zwaar. Terwijl haar man uit werken ging, zorgde zij voor de eigen koeien, was ze koster van de Hervormde Kerk in Jouswier en had ze de zorg over vier kinderen.
Het kosterschap heeft ze 21 jaar aangehouden. Het kerkgebouw bezorgde het gezin Holwerda veel werk: de kraaien poepten op de kerkbanken, de vleermuizen verstopten zich in de collectezakken en wat kostte het iedere week weer een moeite om het middeleeuwse gebouw enigszins warm te krijgen. ,,Sneontemiddeis moast de kachel al opstookt wurde.’’ Zoon Hein (62) herinnert zich nog goed hoeveel werk het kosterschap met zich meebracht.
Hij heeft goede herinneringen aan zijn jeugd in Jouswier. Veel anekdotes heeft hij opgetekend in het familieboek dat hij ter gelegenheid van de bijzondere verjaardag van zijn moeder heeft samengesteld. Zo zullen de kinderen nooit vergeten dat moeder hen uit bed trommelde zodra het begon te onweren. Aangekleed zat het gezin dan in de kamer: het koper kwam uit de vensterbanken, de spiegel werd bedekt en het geldkistje stond in het midden op tafel. ,,Och ik haw dêr sa’n hekel oan’’, geeft de honderdjarige toe.
De angst was heel goed verklaarbaar, zegt Hein. Het kostersgezin woonde tegenover de kerk, temidden van hoge bomen. De bliksem sloeg vaak in. ,,Ien kear foel de hoanne fan de toer. Dy kaam by ús yn ’e blike telâne’’, herinnert mevrouw Holwerda zich.
In 1965 konden de Holwerda’s het rustiger aan doen toen vader Feije ‘in de sanering’ ging (een uitkoopregeling van de overheid om schaalvergroting in de landbouw te stimuleren) en de koeien werden weggedaan. In het begin van de jaren zeventig verhuisden de Jouswierders naar Dokkum. Vader overleed in 1989.
Afke was tot op hoge leeftijd zeer actief. Als één van haar kinderen ziek was, kwam zij helpen. Ze was al in de negentig toen ze nog zelf de dakgoten van haar huis schoonmaakte. ,,Ik begûn dan op sneontemoarn betiid betiid, want oars seagen de buorlju my en dy hiene it er net op dat ik by de goatten op stie.’’ Ook breide ze honderden sokken voor Albanië. ,,Fan hiel fyn jern: echte sneinse sokken’’, vertelt ze trots. Ergens in huis heeft ze nog een foto liggen, van een Albaanse baby die een paar van haar creaties draagt.
Vijf jaar geleden kreeg Afke een nieuwe heup. Het was toen gedaan met haar zelfstandigheid. Het bevalt prima in Dongeraheem. ,,De minsken passe hiel goed op har’’, prijst schoondochter Annie. Zij of haar man Hein komen elke dag om haar in te stoppen, een eitje te koken en om een stukje voor te lezen uit de bijbel. Het geloof is erg belangrijk voor haar, vertelt Annie. ,,‘De Heer is mijn Herder, mij ontbreekt niets’: dat is har favorite tekst en seit ek wat it leauwen foar har betsjut.’’

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties