De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
maandag 23 april

Geloof & Kerkvrijdag, 11 maart 2005

Jos Douma reikt taal aan om te communiceren over het geloof
Innerlijke geloofsbeleving: een lastig punt

Leeuwarden - Hoe spreek je over je innerlijke geloofsbeleving? Veel mensen ervaren dit een lastig punt, want ze hebben niet geleerd welke woorden je hiervoor kunt gebruiken. Predikant Jos Douma ontdekt om zich heen een toenemende passie voor het geloof. Met zijn boek Jezus ontdekken reikt hij taal aan om daarover te communiceren en verder te komen op de weg van de toewijding.

TJERK DE REUS
Hoe moet de christenheid verder, de nieuwe eeuw in? Die vraag lijkt van talloze antwoorden te kunnen worden voorzien. Moeten we ‘terug tot Barth’, de theoloog die zo’n grote rol speelde in de twintigste eeuw? Of juist terug naar de kerkvaders, zoals allerlei boeken van en over kerkleiders uit de eerste eeuwen suggereren? Of moeten we juist afzien van elk nieuw elan, simpelweg omdat gelovigen elkaar op geloofsgebied al genoeg in de haren zitten?
Vast staat dat de slag om de jeugd van aanzienlijke betekenis is als het gaat om de toekomst van de kerken of van geloofsgemeenschappen. Veel studeerkamerbezinning gaat daaraan voorbij. Er zijn allerlei signalen dat de jeugd graag wil geloven, een warme en persoonlijke relatie met God wenst en er voor wil gáán.
Jos Douma wil nadrukkelijk niet voorbij aan de jeugd. Hij brengt veel van de verlangens die daar leven op formule in zijn boek Jezus ontdekken. Met het oog op hen - maar niet alleen hen - schreef hij dit praktische boek, waarin hij zich helemaal niet bekommert om allerlei zwaarwegende theologische issues. Het gaat hem eenvoudig om wat de titel aanduidt: Jezus ontdekken.
Douma is direct en persoonlijk. Hij wil dat zijn lezers de ‘heerlijkheid van Christus’ ontdekken, daar ‘diep van onder de indruk raken’, zodat hun leven ‘veranderd wordt’, ‘verdiept’, ‘verrijkt’ en ‘door de Geest geleid’.
Het boek van Douma - gereformeerd-vrijgemaakt predikant in Haarlem - is methodisch opgebouwd. Het is een 33-dagenboek, waarin de lezer per dag zo’n drie bladzijden leest, een kleine opdracht van Douma krijgt, mag mediteren over een bijbeltekst en ten slotte een gebed vindt waarmee Douma behulpzaam wil zijn in het persoonlijke gebedsleven.
Deze geloofscursus is opgezet in drieën. Douma belicht de betekenis van Jezus vanuit de drie-eenheid: ‘Sprekend zijn Vader’, ‘Christus, de Levende’ en ‘In de Geest van Jezus’. In zijn methodische aanpak herinnert dit boek aan de vele Amerikaanse geloofsboeken die in vertaling op de Nederlandse markt voorhanden zijn. Rick Warrens boek Doelgericht leven is daarvan een bekend voorbeeld.
Anders dan veel Amerikanen, loopt Douma zichzelf niet steeds met persoonlijke ontboezemingen voor de voeten. Hoewel hij zijn 33-daagse ontdekkingstocht heeft omlijst met een persoonlijk verhaal - over hoe hij zelf nieuwe motivatie in zijn geloof vond - gaat hij toch voornamelijk in op bijbelse gezichtspunten over Jezus. Het gaat om de relatie van Christus met zijn Vader, de verhouding tot de Geest, de betekenis van Christus als ware wijnstok, etc.
Douma wil graag bij zijn lezers het hart raken. Het gaat naar zijn overtuiging in het geloof niet allereerst om inzichten, maar om een directe, persoonlijk en intense verhouding met Jezus.
Het boek van Douma is heel eigentijds. Maar hoe hij geloofszaken hier benadert, is niet nieuw. Historisch gezien kan Douma het beste geplaatst worden in het verlengde van allerlei vroomheidsbewegingen die zich wereldwijd, maar ook in Nederland hebben voorgedaan. In de vijftiende eeuw verkondigde Geert Grote het belang van een toegewijd, innerlijk op God betrokken leven. In latere eeuwen had vooral de Nadere Reformatie - een vroomheidsbeweging in de Nederlandse gereformeerde kerken in de zeventiende en achttiende eeuw - vergelijkbare doelen als Douma. Het gaat hen om een intense spiritualiteit, waarin globaal de orthodoxe standpunten van de kerk gehandhaafd blijven.
Naar een nieuw zicht op de leer van de kerk zijn mensen zoals Douma vrijwel nooit op zoek; het gaat hen alleen om een grotere persoonlijke betrokkenheid, om meer heilzame effecten van de Geest in het leven van de gelovige.
Douma is niet alleen eigentijds omdat hij toegankelijk schrijft en nadrukkelijk de jeugd aanspreekt. Douma is vooral een man van vandaag - en heeft daarom kans op succes - omdat hij inzoomt op de beleving van het geloof. Douma wordt daarbij niet gehinderd door zegswijzen of krampachtigheden van oudere generaties. Hij spreekt de taal van vandaag en heeft het over een van de meest kenmerkende thema’s van vandaag: wat beleef ik in mijn relatie tot de Heer? Veel jeugd in de kerken heeft hier meer vragen dan antwoorden, maar ervaart zo’n mogelijke relatie met God wel als heel aansprekend. In dit verband is Douma’s boek van grote betekenis, want hij maakt hij maakt die innerlijke geloofsbeleving communiceerbaar. Dat is zijn belangrijkste verdienste. Zijn boek brengt gevoelens en verlangens op formule. Waar veel dominees helemaal geen weg weten met de ‘evangelische’ verlangens van hun jeugd, weet Douma een taal aan te reiken om op een stimulerende manier over deze nieuwe innerlijkheid te spreken.
Als het gaat om traditie en vernieuwing, om leven blazen in de aloude inzichten, dan scoort Douma heel hoog. Nergens hoeft er van hem gemorreld te worden aan de aloude leer der vaderen. Toch laat hij een nieuwe wind waaien, die wel eens veel krachtiger zou kunnen blijken dan het kaalgeknipte geloof van veel ouderen, die decennialang discussieerden over Schriftgezag, over het werkelijkheidsgehalte van wonderverhalen, over de godheid van Jezus en wat niet al - maar ondertussen het besef van een relatie met God helemaal verloren. Grote delen van de kerkelijke jeugd is compleet voorbij aan deze discussies en wil datgene, wat Douma voor hen verwoordt.
De vraag is wel, of het gezichtpunt dat Douma kiest - de persoonlijke, intieme betrokkenheid van de gelovige op God - erin zal resulteren dat het voorgestane geloofsleven tamelijk los komt te staan van het concrete leven van alledag. Het is vooral de ‘binnenkamer’ die bij Douma aandacht krijgt. Bij stromingen waarin dit persoonlijke aspect juist alle nadruk krijgt - zoals bepaalde evangelische richtingen en ook de bevindelijke sector - is allang duidelijk geworden dat hier gevaren op de loer liggen: verlies van relevantie in het concrete dagelijkse leven van werk en school, politiek en natuur, huis en haard. Het verlies van die breedte is vermoedelijk de keerzijde van de persoonlijke intensiteit die Douma voorstaat op het verticale vlak.
N.a.v. ‘Jezus ontdekken - 33 dagenboek’ van Jos Douma; uitg. Kok, Kampen; 160 blz; prijs: 14,90 euro.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties