De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
maandag 22 januari

Hoofdartikelwoensdag, 15 december 2004

Annan heeft het verbruid…
Het is hoog tijd dat VN-baas Kofi Annan opstapt, vindt een aantal Amerikaanse conservatieve Congresleden. Als het politici uit een ander land waren had niemand aan hun oproep enige aandacht besteed. Maar omdat Amerika de grootste contributiebetaler van de VN is, wordt aan hun woorden serieus aandacht besteed.
De secretaris-generaal van de Verenigde Naties ligt onder vuur van de Republikeinen die willen dat hij aftreedt in verband met het schandaal rond het olie-voor-voedselprogramma van de VN. Tussen 1995 en 2003 mocht Irak onder streng toezicht olie verkopen. In ruil daarvoor kreeg het land voedsel en medicijnen voor de noodlijdende bevolking. Althans, dat was de bedoeling. In werkelijkheid hield de Iraakse dictator Saddam Hussein er miljarden dollars aan over. Een deel van het geld is gebruikt om buitenlandse functionarissen, inclusief VN-medewerkers, en bedrijven om te kopen om meer olie te kunnen verhandelen. Verder kregen Chinese, Franse en Russische leden van de Veiligheidsraad geld toegestopt om ze voor verlichting van de sancties te laten stemmen. En, erger nog, volgens de Republikeinen wordt ook het huidige verzet tegen de Amerikanen in Irak bekostigd uit de geheime potjes van Saddam. De onuitgesproken beschuldiging luidt dat in feite dat de VN medeverantwoordelijk zijn voor de dood van Amerikaanse soldaten. Dat liegt er niet om.
Omdat de sanctiecommissie van de VN de fraude over het hoofd heeft gezien, vinden de Republikeinen dat Annan als hoogste verantwoordelijke moet aftreden. Maar dat is slechts één kant van de zaak. Ze vergeten voor het gemak dat de sancties tegen Irak niet zijn ingesteld door het secretariaat van Annan maar door de Veiligheidsraad. Daarin heeft Amerika een permanente zetel. Het was al langer bekend dat het olie-voor-voedsel-programma zo lek was als een mandje, dus had de Veiligheidsraad eerder aan de bel kunnen trekken. Als Annan schuld draagt, dan ook de Veiligheidsraad.
Dat Annan nu de gebeten hond is, kan niet worden losgezien van zijn kritiek op het Amerikaanse beleid in Irak. Van meet af aan was hij tegen de oorlog en vlak voor de presidentsverkiezingen in de VS vorige maand noemde hij de Amerikaanse inval nog ‘illegaal’ en ‘in strijd met het VN-handvest’. Die opmerkingen werden door de Republikeinen gezien als een poging de herverkiezing van Bush te dwarsbomen. Nu is het tijd voor de afrekening.
…net als de VN
Het ontbreekt de Amerikanen aan steun binnen de VN om Annan tot aftreden te dwingen maar ze kunnen het hem wel zo moeilijk maken dat hij in de twee resterende jaren als secretaris-generaal weinig voor elkaar kan krijgen. En daarmee treffen ze meteen de VN, want dat de wraakzuchtige Republikeinen alleen Kofi Annan op het oog hebben is te veel eer. Ook met de volkerenorganisatie staat nog een rekening open.
De Republikeinen hebben sowieso geen enkel vertrouwen in internationale organisaties zoals het Internationale Strafhof en allerlei commissies en tribunalen van de Verenigde Naties. De VS zijn zo machtig dat ze alles eigenhandig kunnen. Overleg met anderen beperkt alleen maar onnodig hun bewegingsvrijheid. Andere landen zouden net zo graag hun zin willen doordrijven, maar omdat ze minder machtig zijn hebben ze de VN nodig. Waarmee ze dan weer de VS kunnen beteugelen.
De Republikeinse weerzin tegen de VN is nog vergroot door de Irak-oorlog. In de aanloop naar die oorlog wilden de (omgekochte?) Veiligheidsraadleden China, Rusland en Frankrijk de sancties langzamerhand opheffen. Omdat Saddam dan binnen enkele jaren een atoombom zou kunnen krijgen, voelden de Amerikanen zich genoodzaakt militair in te grijpen.
Het laatste beetje vertrouwen in de VN verdampte toen die organisatie niet instemde met de oorlog tegen Irak. Dat Amerika zonder VN-mandaat toch Irak binnenviel, heeft het gezag van de VN ondermijnd. Maar de VN zijn zelf ook schuldig aan hun eigen gezagscrisis omdat Irak ongestraft VN-resoluties naast zich neer kon leggen. De weigering jarenlang wel te dreigen maar niet op te treden maakte Saddam overmoedig, de VN ongeloofwaardig en bevestigde de VS in de mening dat het eigenmachtig moest optreden.
Helaas zien de Republikeinen die nu uit zijn op Annans hachje niet hun eigen tekortkomingen. Want in andere gevallen legt Amerika ook met gemak VN-resoluties naast zich neer. Alleen wat betreft Irak werd gehamerd op strikte uitvoering van de VN-resoluties omdat dat in het belang van Amerika was. En omdat de VN toen niet deden wat Washington wilde, moet Annan boeten. Waarom hij? Omdat hij als de verpersoonlijking wordt gezien van de internationale weigering de Amerikaanse agenda uit te voeren.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties