De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 19 januari

Geloof & Kerkvrijdag, 6 februari 2004

130 Hervormde Gemeenten, 40 Gereformeerde Kerken
170 gemeenten in beroep tegen kerkfusie

Beilen – 170 kerken en gemeenten zijn in beroep gegaan tegen de fusie van de Gereformeerde Kerken in Nederland, de Nederlandse Hervormde Kerk en de Evangelisch-Lutherse Kerk. Daaronder zijn veertig Gereformeerde Kerken, en 130 Hervormde Gemeenten.

GERHARD BAKKER
De plaatselijke kerken en gemeenten konden tot 1 februari in appèl gaan. Veertig kerkenraden hebben dat gedaan, zegt ds A. Hekman uit Beilen, voorzitter van deputaten Appèlzaken, de commissie die de bezwaarschriften (appèlschriften) van de gereformeerde kerkenraden behandelt. ,,De meesten van hen noemen het verlies aan zelfstandigheid van de plaatselijke kerk als argument. Een minderheid noemt het financiële toezicht in de PKN.”
In de Protestantse Kerk van Nederland, die op 1 mei ontstaat, raken de plaatselijke Gereformeerde Kerken hun juridische zelfstandigheid kwijt. Ze worden onderdeel van de landelijke kerk, en het bovenplaatselijk toezicht wordt uitgebreid. Vanouds hebben plaatselijke Gereformeerde Kerken het recht om uit het verband te stappen. Dat principiële recht raken ze in de PKN kwijt. Plaatselijke kerken die moeite hebben met het verlies aan zelfstandigheid, kunnen de eerste tien jaar nog besluiten om uit de PKN te stappen. Hervormde gemeenten hebben dat recht niet.
Wat betreft de financiën leven er bezwaren tegen het financiële toezicht dat binnen de Gereformeerde Kerken veel minder sterk aanwezig was dan nu in de nieuwe Kerkorde geregeld wordt.
Hoeveel tijd deputaten Appèlzaken nodig hebben voor de behandeling, kan voorzitter ds Hekman ,,op dit moment onmogelijk inschatten”. ,,De commissie heeft in de loop van deze maand haar eerste vergadering. In Overgangsbepaling 36 bij de Kerkorde is geregeld dat de deputaten zo mogelijk uitspraak doen voor 1 mei. Indien nodig kan deze termijn verlengd worden tot 1 november. Zijn we er dan nog niet uit, dan is er de mogelijkheid dat het dossier wordt overgeheveld naar het nieuwe Generaal College voor de Behandeling van Bezwaren en Geschillen in de PKN.”
De Gereformeerde Kerken in Nederland bestaan uit 862 plaatselijke kerken. Deze zijn in de aanloop naar het fusiebesluit van 12 december gehoord. Daarbij noemden negentig kerkenraden het verlies aan zelfstandigheid als hun grootste zorg, 145 (deels dezelfde groep) noemden het toezicht op het beheer en de financiële onduidelijkheid, en 35 (deels dezelfde) noemden de pluraliteit binnen de PKN. Een zestigtal kerken verklaarde toen ronduit niet in te stemmen met het verenigingsbesluit.
Deputaten Appèlzaken bestaat uit zeven leden, onder wie twee oud-voorzitters van de gereformeerde synode, ds P. Boomsma en ds R.S.E. Vissinga. De uitspraak van deputaten Appèlzaken is dit keer bindend. Dit in tegenstelling tot het advies dat men op 19 mei uitgaf voor de synode van 6 juni 2003, toen de commissie de bezwaarmakers tegen het verlies aan zelfstandigheid gelijk gaf. De synode nam het advies van de commissie toen echter niet over.
Bij de Gereformeerde Synode heeft zich op dit moment overigens nog geen enkele kerk gemeld die niet meegaat met de PKN, aldus synodewoordvoerder R. Bolwijn.

Hervormde bezwaren

Bezwaren uit hervormde kring moeten worden ingediend bij de Generale Commissie voor de Behandeling van Bezwaren en Geschillen in de Nederlandse Hervormde Kerk. Voor deze commissie gelden dezelfde termijnen als bij de gereformeerde deputaten Appèlzaken. Hoeveel gemeenten bezwaar hebben aangetekend, weet secretaris mr J. Vijlbrief-van der Schaft uit Den Haag officieel nog niet. Volgens M. Plugge van het Landelijk Dienstencentrum in Utrecht zijn het er rond de 130.
De Nederlandse Hervormde Kerk bestaat uit 1316 plaatselijke Gemeenten. Deze zijn voorafgaand aan het fusiebesluit van 12 december niet gehoord; dat liep via de classes (regio’s). Van de 75 classicale vergaderingen stemden er 58 voor de fusie, waarvan overigens niet meer dan elf met unanimiteit van stemmen.
Het verzet in hervormde kring is groeiende. Afgelopen weekeinde deden 125 kerkenraden een ,,laatste appèl” op de hervormde synode ,,om oog te hebben voor de gewetensnood van de hervormden met principiële bezwaren tegen de fusie”.
Hervormde Gemeenten hebben niet het recht om uit de PKN te treden. Mocht een hervormde gemeente deels of geheel van overtuiging zijn niet langer deel te kunnen uitmaken van de PKN, dan krijgen ze te maken met de Commissie van Bijzondere Zorg. Die moet dan maatregelen treffen die nodig zijn voor het voortbestaan van de gemeente.
Een dertigtal hervormde gemeenten heeft inmiddels aangekondigd de gang naar de rechter te maken om met behoud van bezit buiten de PKN te kunnen blijven; zij willen sowieso de Hervormde Kerk voortzetten. Als de rechter hen in het gelijk stelt, zou dat aantal kunnen groeien tot vijftig of misschien zelfs honderd, aldus een woordvoerder van de stichting Hervormd Kerkrecht, die juridische bijstand geeft aan deze gemeenten.
Inmiddels begint het ook te rommelen op classicaal niveau. Het Reformatorisch Dagblad meldde deze week dat er enkele hervormde classes zijn, die een extra zitting van de synode willen aanvragen. Dat kan, als er tien classes zijn die hierom vragen. ,,Maar de verwachting is dat de komende weken enkele classicale vergaderingen zo’n besluit zullen nemen, waarmee het vereiste aantal toch wordt gehaald”, aldus ds P. Vernooij uit Tholen in het RD.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 2


Reacties:

EEN FEDERATIEF VERBAND ALS MOGELIJKHEID?
Zou er niet alnog serieus gezocht dienen te worden naar federatie, als mogelijkheid voor bezwaarden? We staan immers - naar het zich laat aanzien - bij ongewijzigd beleid aan de vooravond van veel kerkelijke 'ellende' (scheuringen, boedelscheiding, verstoorde verhoudingen, bedreigd voortbestaan van gemeentesn, kerkverlating e.d.)die bij nader inzien wellicht geheel niet nodig zouden zijn geweest!)
Ligt hier niet, om eens wat te noemen, een taak voor o.a. de hervormde classes, gemeenten door allereerst aan te dringen op een extra Synode? Niet alleen in regio's waar problemen zijn, maar ook elders, juist, waar het misschien op het eerst oog nog zo goed gaat. ('als er geleden wordt, lijden we allemaal mee') Misschien kunnen er alsnog opbouwende voorstellen in die richting ontwikkeld worden. Dat alles om de druk op te ketel te verminderen, tot heil en zegen van diverse gemeentes, gemeenteleden en kerkelijk Nederland als geheel!

drs.J.J. van Gaalen, Gouda - dinsdag, 10 februari 2004


Er zijn een groot aantal gemeenten die het een geweldig besluit vinden dat er gefuseerd wordt. Mijn simpele vraag hierbij is: waarom fuseren ze? Wanneer de Hervormde, Gereformeerde en Lutherse kerken financieel zouden floreren, zou er naar mening niemand met een fusie bezig zijn. Is deze 'stap' geen kwestie van: Hoe ga ik met de armoede om? Zelf kom ik uit de randstad waar het samengaan als een geweldige stap wordt 'verkocht' aan de gemeenteleden. Tot op heden heb ik de actie vanuit de in dit geval Hervormde en Gereformeerde Kerk gezien om bv eens de leden te enqueteren hoe ze over een fusie denken. De vraag waarom hoeft eigenlijk niet gesteld te worden. Het zou wel eens heel teleurstellend kunnen uitpakken voor de kerkenraden die zich zo kunnen vinden in dit besluit. Overigens kwam er onlangs een simpele enveloppe binnen: kerkbalans, een vaste koers varen. Over de a.s. fusie op 1 mei geen woord. Nee, net als in voorgaande
jaren: het geld van een Hervormd lid naar de Hervormde gemeente en dat van een Gereformeerd lid naar de Gereformeerde kerk. Er zijn tot op heden twee kerkgebouwen. Eén gebouw gaat binnenkort dicht, te weten de Gereformeerde kerk. De Hervormde kerk telt meer dan 1.000 leden en de Gereformeerde zo'n 700. Straks is er nog één kerkgebouw over die zo'n 600 mensen kan herbergen. De kerkgang loopt terug, er is slechts één dienst per zondag en als de kerk half vol zit, is het al goed bezet. Ach ja, de tijden zijn veranderd. En hoe het allemaal komt? Misschien de predikanten eens benaderen. Als ze tijd hebben tenminste.

Jaap van der Vliet, Rozenburg - maandag, 9 februari 2004


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties