De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 19 januari

Geloof & Kerkzaterdag, 12 juli 2003

De Heilige Clemensparochie op Ameland
‘Traditioneel en betrokken op elkaar’
Dit jaar viert de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland dat het 150 jaar geleden is dat de paus weer bisschoppen aanstelde in ons land. Deze zomer portretteert het Friesch Dagblad daarom katholieke parochies in het Bisdom Groningen hoe zij invulling geven aan katholiek-zijn anno 2003. Vandaag: de Heilige Clemensparochie op Ameland.
LODEWIJK BORN
Ameland - Het Kinderinsel , Duitse misvieringen en een bouwpastoor die er van 1859 tot 1911 de scepter zwaaide. Het zijn allemaal verhalen die horen bij de Heilige Clemensparochie op Ameland. Pastoor Marcel van der Vlugt (63) kan met verve vertellen over ‘zijn’ katholieke parochie. ,,Mijn werk is mijn leven en hier op Ameland voel ik me echt thuis.’’
Werken in de Clemensparochie is voor hem allerminst een straf. Het jaartal ‘1646’ staat er in het jaarboekje van het bisdom Groningen achter Clemensparochie. Het is dus een parochie met een lange traditie. Ameland is nog steeds best wel een katholiek eiland, aldus Van der Vlugt. ,,Van de 3400 inwoners zijn er 1300 katholiek.’’
De plaatsen Hollum en Ballum zijn overwegend protestant, Buren ,,helemaal katholiek’’ en Nes ,,half om half’’, schetst de pastoor. Sinds 1997 is hij herder van de gemeente. Hij kwam van het katholieke bolwerk Tilburg, een stadsparochie met 18.000 parochianen. ,,Ik leidde uitvaartdiensten van mensen die ik nog nooit gezien had.’’
Van 1982-1997 was hij pastoor in Tilburg, maar toen twee collega’s van hem de pensioengerechtigde leeftijd spoedig zouden bereiken, wist Van der Vlugt dat hij weg moest. ,,Een collega zei zelfs: ‘Je moet maken dat je hier wegkomt’. Ik zou het nooit alleen aangekund hebben.’’
In een folder las hij over het mooie Ameland met zon, zee en cultuur. ,,‘Iets voor u?’, stond er’’. Van der Vlugt informeerde en wat bleek: Ameland zat al 2,5 jaar zonder pastoor. Alsof het allemaal zo had moeten zijn. Zo kwam hij weer op een eiland terecht. Van 1967-1980 was Van der Vlugt namelijk pastoor op Java. ,,Van een eiland met 120 miljoen mensen, naar eentje met 3400. Prachtig toch?’’

‘Degelijke mensen’

Van der Vlugt typeert de parochie en de katholieken van Ameland: ,,De Amelanders zijn best wel traditioneel, maar beslist niet ouderwets. Het zijn degelijke mensen. De katholieke gelovigen komen hier echt niet elke week in de kerk, maar geloven en kerk hoort er wel hélemaal bij. Geloof is iets wat bij de Amelanders heel diep van binnen zit.’’
De pastoor merkt het bijvoorbeeld bij de jaarlijkse actie Kerkbalans. ,,Iedereen boven de achttien jaar doet daar aan mee en geeft de vrijwillige bijdrage. Dat dóe je gewoon. In Tilburg was dat wel anders. Hier zeggen ze: kerk-zijn kost wat. Zo’n kerkgebouw moet behouden blijven, de pastoor moet worden betaald. Dan staan we er ook sámen voor.’’
De voetbalclub van Buren heet Geel-Wit. ,,Dat zijn tóch de kleuren van het pauselijk gezag’’, grapt Van der Vlugt. Ameland is ook het eiland van kardinaal Jan de Jong (1885-1955). In 1936 werd hij benoemd tot aartsbisschop van Utrecht en kreeg De Jong zijn residentie in het aartsbisschoppelijk paleis aan de Maliebaan in Utrecht. Kardinaal De Jong werd alom gerespecteerd. De katholieke basisschool draagt zijn naam, evenals een straat en jaarlijks komen nog velen naar het eiland om zijn borstbeeld te bekijken.

Bisschopswapen

In het bisschopswapen van De Jong kon je zien dat hij van Ameland kwam. De geboren Nesser liet in dit wapen, wat hij kreeg bij zijn wijding op 12 september 1935, het wapen van het eiland verwerken: de maan en de drie balken.
Op Ameland is nog twee keer per week een mis tegenwoordig. ,,Op zaterdagavond en op zondagmorgen. Buiten de zomerperiode zitten er zo’n 150 mensen, in de vakantie al gauw 250.’’
De parochie heeft een pastoraatsgroep. ,,Die vormen voor mij een soort klankbord. Een keer per week komen we bij elkaar. Ze houden me op de hoogte van alles wat er reilt en zeilt binnen de parochie.’’ Daarnaast is er de parochievergadering; een groep van zo’n vijftien vertegenwoordigers uit alle werkgroepen uit de kerk, zoals de caritas, de eerste-communiegroep, de vormselgroep, de koren en kerkblad De Wegwijzer .
Zingen is een belangrijk onderdeel van het gemeente-zijn. De kinderen doen dat op het kinderkoor. ,,Ooit hadden we ook een jeugdkoor, maar sinds veel jongelui zijn gaan studeren aan de vaste wal en alleen ‘s weekends nog ‘aan huis’ komen, is dat verwaterd. Wat zij deden, doet nu het koor Secanemaya. Zij bereiden ook zelf vieringen voor. Daarnaast is er nog een parochieel gemengd koor: het Clemenskoor.’’
De katholieke parochie is eveneens onlosmakelijk verbonden met de vele Duitse gasten die in de zomermaanden naar het eiland komen. ,,Het is ontstaan toen de Duitse kerken in het Rurhgebied vakanties gingen organiseren voor kinderen. Met duizenden kwamen ze hier naar toe. Even in de gezonde buitenlucht en uit de sfeer van kolencentrales en industrie.’ De bisdommen en de Caritas in Duitsland betaalden ook mee. Het heeft ons de naam Kinderinsel bezorgd.’’ De Duitse kerken nemen eigen pastorale teams en priesters mee, die missen verzorgen. Van der Vlugt krijgt zelf wel eens Duitse gasten aan de deur die komen voor een pastoraal gesprek.
Als hij moet omschrijven wat voor type ‘de Amelander’ is, zijn het wat hem betreft vooral mensen die betrokken zijn en met elkaar meeleven. ,,Hier ken je iedereen. Er is gemeenschap en betrokkenheid op elkaar. Of het nu gaat om een gelovige, ongelovige, katholiek of protestant. Laatst was er iemand van het eiland omgekomen bij een auto-ongeluk. Daar is het hele eiland dan kapot van.’’

Eucharistie

Met de overige kerken - doopsgezind, hervormd en gereformeerd - is samenwerking. ,,Elk jaar hebben we een oecumenische dienst’’. Protestanten zijn bij Van der Vlugt welkom tijdens de eucharistie. ,,We hebben als Rooms-Katholieke Kerk en protestantse kerken uitgesproken dat we elkaars doop erkennen. Door die doop, die ons als christenen verbindt, kun je tot die ander komen omdat je allebei al tot Hem bent gekomen. Dat is voor mij het uitgangspunt.’’
,,Ik sta in dienst van het Evangelie, heb een dienende taak hier. Dat betekent dat je als pastoor mensen samenbrengt rond Jezus Christus, van Hem verkondigt en hoopt dat hoe Hij leefde anderen mag inspireren. Ik sta in dienst van de katholieke traditie die hier al eeuwen op Ameland is geweest.’’
Dat sterke gemeenteleven, is voor Van der Vlugt de reden dat hij eigenlijk nog niet wil stoppen, ondanks dat hij over twee jaar 65 jaar is. ,,Mijn werk is mijn leven. Ik heb geen kinderen, geen vrouw; de Amelanders zijn mijn familie. Ik mag tot mijn 75ste doorgaan en als me dat gegeven is, hoop ik dat hier te doen.’’

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties